Bruselloz (Brucella Enfeksiyonu)

Tanım ve Bulaş

Bruselloz, Brucella türü bakterilerin neden olduğu zoonotik ve sistemik seyreden bir enfeksiyon hastalığıdır.

Bulaş yolları:

• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketimi

• Enfekte hayvanların çıkartılarıyla temas

• Hayvan çıkartılarının inhalasyonu

Risk grupları:

• Çiftçiler

• Veterinerler

• Kasaplar

Özellikle pastörize edilmemiş sütlerden yapılan peynir tüketimi en sık bulaş yoludur.

Klinik Bulgular ve Tanı

Sık görülen semptomlar:

• Ateş

• Halsizlik

• Terleme (özellikle gece artan)

• İştahsızlık ve kilo kaybı

• Kas-iskelet sistemi ağrıları

Organ tutulumu:

• Hepatosplenomegali

• Lenfadenopati

• Artrit veya epididimoorşit

• Kemik-eklem tutulumu: sakroileit, spondilit, spondilodiskit

• En ciddi komplikasyonlar: endokardit ve nörobruselloz

Tanı yöntemleri:

• Serolojik testler: Rose-Bengal, Wright, Coombs, ELISA

• Kültür: Kan kültürü üremesi kesin tanıdır, fakat her zaman mümkün olmayabilir

Serolojik değerlendirme:

• Wright testinde 1/160 ve üzeri titreler pozitif kabul edilir

• Tedavi sonrası serolojik negatifleşme genellikle görülmez, serolojik takip rutin olarak önerilmez

• Relaps vakalarında titre artışı veya klinik uyum tanı için kullanılabilir

Aile taraması:

• Ortak maruziyet durumunda aile bireyleri semptom ve bulgular açısından sorgulanmalı

• Şüpheli durumlarda serolojik test yapılmalıdır

Tedavi Prensipleri

• Minimum 2 ajan, minimum 6 hafta tedavi önerilir

• İlk tercih rejimler:

  1. Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Streptomisin (IM, 14-21 gün)

  2. Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Gentamisin (IM, 7-10 gün)

  3. Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Rifampin (oral, 6 hafta)

Alternatif ajanlar:

• Siprofloksasin

• Trimetoprim-sülfametoksazol

• Seftriakson

Özel durumlar:

• Hepatit, lenfadenit, orşit, periferik artrit: 6 hafta tedavi

• Spondilit: Doksisiklin 12 hafta + Rifampin 12 hafta + Streptomisin 2-3 hafta veya Gentamisin 1-2 hafta

• Nörobruselloz ve endokardit: Minimum 3’lü kombinasyon, 3-6 ay tedavi

Gebelikte Tedavi

• 1. ve 3. trimester: Rifampin + Seftriakson IV/IM 1x1

• 2. trimester: TMP-SMX + Rifampin kombinasyonu tercih edilebilir

Çocuklarda Tedavi

• Yaş ve kiloya uygun Rifampin + TMP-SMX kombinasyonu kullanılabilir.

Brusellozda Tedavi Rejimleri

Bruselloz (Brucella Enfeksiyonu) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Bruselloz nedir ve nasıl bulaşır?
Bruselloz, Brucella türü bakterilerin neden olduğu zoonotik ve sistemik bir enfeksiyondur.
Bulaş yolları:

• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketimi

• Enfekte hayvanların çıkartılarıyla temas

• Hayvan çıkartılarının inhalasyonu

Risk grupları: Çiftçiler, veterinerler, kasaplar. Özellikle pastörize edilmemiş peynir tüketimi sık bulaş yoludur.

2. Brusellozun klinik belirtileri nelerdir?
Sık görülen semptomlar:

• Ateş ve halsizlik

• Gece terlemesi

• İştahsızlık ve kilo kaybı

• Kas-iskelet sistemi ağrıları

Organ tutulumu:

• Hepatosplenomegali ve lenfadenopati

• Artrit veya epididimoorşit

• Kemik-eklem tutulumu: sakroileit, spondilit, spondilodiskit

• En ciddi komplikasyonlar: endokardit ve nörobruselloz

3. Bruselloz nasıl teşhis edilir?

• Serolojik testler: Rose-Bengal, Wright, Coombs, ELISA

• Kültür: Kan kültürü kesin tanıdır, ancak her zaman mümkün olmayabilir

• Wright testinde 1/160 ve üzeri titreler pozitif kabul edilir

• Tedavi sonrası serolojik negatifleşme genellikle görülmez; takip klinik olarak yapılır

Aile taraması: Ortak maruziyet durumunda aile bireyleri semptom açısından sorgulanmalı, gerekirse seroloji yapılmalıdır.

4. Bruselloz tedavisi nasıldır?

• Minimum 2 ajan, en az 6 hafta tedavi önerilir

• İlk tercih rejimler:

  • Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Streptomisin (IM, 14–21 gün)

  • Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Gentamisin (IM, 7–10 gün)

  • Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Rifampin (oral, 6 hafta)

• Alternatif ajanlar: Siprofloksasin, Trimetoprim-sülfametoksazol, Seftriakson

• Özel durumlar:

  • Spondilit: Doksisiklin 12 hafta + Rifampin 12 hafta + Streptomisin 2–3 hafta veya Gentamisin 1–2 hafta

  • Nörobruselloz ve endokardit: Minimum 3’lü kombinasyon, 3–6 ay tedavi

5. Gebelikte bruselloz tedavisi nasıl yapılır?

• ve 3. trimester: Rifampin + Seftriakson IV/IM 1x1

• trimester: TMP-SMX + Rifampin kombinasyonu tercih edilebilir

6. Çocuklarda bruselloz tedavisi nasıl uygulanır?

• Rifampin + TMP-SMX kombinasyonu kullanılır

• Doz, yaş ve kiloya göre ayarlanır

7. Bruselloz tedavi rejimleri özet tablosu

! CDC (Centers for Disease Control and Prevention / Amerika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), gebelikte bruselloz tedavisinde rifampisinin ilk tercih olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, rifampisin ve TMP-SMX kombinasyonu da tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Gebelikte Bruselloz tedavisini daha detaylı okumak için tıklayınız: /https://www.cdc.gov/brucellosis/media/pdfs/2025/02/brucellosi-reference-guide.pdf?utm_source

Kaynakça

1. Medscape – Brucellosis Treatment & Management
   Medscape, gebelikte bruselloz tedavisinde rifampisin ve trimetoprim-sülfametoksazol (TMP-SMX) kombinasyonunu öneriyor. Ancak, TMP-SMX'in gebeliğin 36. haftasından sonra kullanımı kernikterus riski nedeniyle önerilmez. Medscape

2. CDC – Brucellosis Reference Guide: Exposures, Testing, and Prevention
   CDC, gebelikte bruselloz tedavisinde rifampisinin ilk tercih olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, rifampisin ve TMP-SMX kombinasyonu da tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. CDC

3. Human brucellosis in pregnancy – An overview
   Bu derleme, gebelikte bruselloz tedavisinde rifampisin ve TMP-SMX kombinasyonunun yaygın olarak kullanıldığını ve önerildiğini vurgulamaktadır. PMC

4. Pregnancy associated brucellosis
   Gebelikte brusellozun spontan düşük, intrauterin fetal ölüm ve erken doğum gibi obstetrik komplikasyonlara yol açabileceği belirtilmektedir. Tedavi için rifampisin ve TMP-SMX kombinasyonu önerilmektedir. PubMed

Bruselloz (Brucella Enfeksiyonu) – SSS ve Tedavi Rehberi

1. Bruselloz nedir ve nasıl bulaşır?

Bruselloz, Brucella türü bakterilerin neden olduğu zoonotik ve sistemik bir enfeksiyondur.

Bulaş yolları:

• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketimi

• Enfekte hayvanların çıkartılarıyla temas

• Hayvan çıkartılarının inhalasyonu

Risk grupları:
Çiftçiler, veterinerler, kasaplar. Özellikle pastörize edilmemiş peynir tüketimi sık bulaş yoludur.

2. Brusellozun klinik belirtileri nelerdir?

Sık görülen semptomlar:

• Ateş ve halsizlik

• Gece terlemesi

• İştahsızlık ve kilo kaybı

• Kas-iskelet sistemi ağrıları

Organ tutulumu:

• Hepatosplenomegali ve lenfadenopati

• Artrit veya epididimoorşit

• Kemik-eklem tutulumu: sakroileit, spondilit, spondilodiskit

• En ciddi komplikasyonlar: endokardit ve nörobruselloz

3. Bruselloz nasıl teşhis edilir?

• Serolojik testler: Rose-Bengal, Wright, Coombs, ELISA

• Kültür: Kan kültürü kesin tanıdır ancak her zaman mümkün olmayabilir

• Serolojik değerlendirme: Wright testinde 1/160 ve üzeri titreler pozitif kabul edilir

• Aile taraması: Ortak maruziyet durumunda aile bireyleri semptom açısından sorgulanmalı, gerekirse serolojik test yapılmalıdır

Tedavi sonrası serolojik negatifleşme genellikle görülmez; takip klinik olarak yapılır.

4. Bruselloz tedavisi nasıldır?

• Minimum 2 ajan, en az 6 hafta tedavi önerilir.

İlk tercih rejimler:

• Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Streptomisin (IM, 14–21 gün)

• Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Gentamisin (IM, 7–10 gün)

• Doksisiklin (oral, 6 hafta) + Rifampin (oral, 6 hafta)

Alternatif ajanlar: Siprofloksasin, Trimetoprim-sülfametoksazol, Seftriakson

Özel durumlar:

• Spondilit: Doksisiklin 12 hafta + Rifampin 12 hafta + Streptomisin 2–3 hafta veya Gentamisin 1–2 hafta

• Nörobruselloz ve endokardit: Minimum 3’lü kombinasyon, 3–6 ay tedavi

5. Gebelikte tedavi

• 1. ve 3. trimester: Rifampin + Seftriakson IV/IM 1x1

• 2. trimester: TMP-SMX + Rifampin kombinasyonu tercih edilebilir

CDC ve literatür, rifampisinin gebelikte ilk tercih olduğunu vurgular. TMP-SMX 36. haftadan sonra kernikterus riski nedeniyle önerilmez.

6. Çocuklarda tedavi

• Rifampin + TMP-SMX kombinasyonu kullanılır

• Doz, yaş ve kiloya göre ayarlanır

7. Bruselloz Tedavi Rejimleri – Özet Tablo