İmpetigo
L01İMPETİGO: Tanısı, Tedavisi, Reçeteleri
Tanım ve Etiyoloji
İmpetigo, özellikle küçük çocuklarda görülen bulaşıcı ve süperfisyal bir deri enfeksiyonudur. Etken çoğunlukla Staphylococcus aureus ve Streptococcus türleridir.
İmpetigonun iki klinik tipi vardır:
1. Non-büllöz İmpetigo
Daha sık görülen formdur.
Etken genellikle streptokoklardır, ancak S. aureus da neden olabilir.
Başlangıçta eritemli zeminde vezikül oluşur, ardından veziküller açılarak sarı-bal rengi krut meydana gelir.
En sık burun çevresi, perioral bölge ve ekstremiteler tutulur.
Lezyonlar oldukça bulaşıcıdır; kaşıma ve ortak eşya kullanımı yeni lezyonlara neden olabilir.
Komplikasyon olarak akut poststreptokoksik glomerulonefrit nadiren gelişebilir (%1).
2. Büllöz İmpetigo
Etken genellikle stafilokoklardır, streptokoklar da rol oynayabilir.
Başlangıçta berrak büller, 2-3 gün sonra rüptüre olup sarı krut ve çevresinde yakalık tarzında skuam oluşur.
En sık yüz, gövde ve nemli intertrijinöz bölgelerde görülür.
Bulaşın Önlenmesi
Hasta lezyonlarını kaşımamalıdır.
Yakın temastan kaçınılmalıdır.
Havlu, yastık, bardak, tabak, çatal-kaşık gibi eşyalar ortak kullanılmamalıdır.
Tedavinin ilk 2 günü hasta okula gitmemelidir.
İmpetigo Tedavisi
İmpetigo Tipi | Klinik Özellikler | Yerleşim | Tedavi | Kaynaklar |
|---|---|---|---|---|
Non-büllöz İmpetigo | Eritemli zeminde vezikül, vezikül rüptüre olunca sarı-bal rengi krut oluşur. Lezyonlar bulaşıcıdır, kaşıma ile yayılabilir. Komplikasyon: %1 akut poststreptokoksik glomerulonefrit | Burun çevresi, perioral bölge, ekstremiteler | Lokalize: Topikal mupirosin veya fusidik asit 7-10 gün. Kaşıma önlenmeli, hijyen sağlanmalı | [1], [2] |
Büllöz İmpetigo | Başlangıçta berrak veya pürülan büller, 2-3 gün sonra rüptüre olur; sarı krut ve çevresinde skuam gelişir. Daha az bulaşıcı ama nadiren sistemik komplikasyon olabilir | Yüz, gövde, nemli intertrijinöz bölgeler | Topikal antibiyotik + sistemik antibiyotik gerekebilir (Flukloksasilin veya Sefaleksin 7 gün) | [1], [3] |
Yaygın Non-büllöz İmpetigo | >5 lezyon, lenfadenopati veya topikal tedaviye yanıt yok. Klinik olarak Non-büllöz ile benzer ama yaygın | Aynı yerleşim alanları, daha geniş cilt yüzeyi | Topikal antibiyotik + Sistemik antibiyotik (Flukloksasilin, Sefaleksin, Amoksisillin-klavunat) 7 gün | [1], [3], [4] |
Tedavi Notları:
Topikal tedavi ilk 7-10 gün uygulanır.
Sistemik antibiyotikler:
Flukloksasilin: 2 yaş altı 4x62,5 mg, 2-10 yaş 4x125 mg, 10 yaş üzeri 4x250 mg, yetişkin 4x250 mg.
Sefaleksin: Çocuk 25-50 mg/kg/gün, yetişkin 4x250 mg.
Amoksisillin-klavunat: <40 kg çocuk 25 mg/kg/gün, yetişkin 875/125 mg 2x1 tablet.
Rekürren olgularda nazal S. aureus taşıyıcılığı düşünülmeli ve intranazal mupirosin uygulanabilir.
Kaynaklar:
James WD, Berger TG, Elston DM. Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 14th edition. Elsevier, 2020.
Talan DA, et al. Management of Skin and Soft Tissue Infections. N Engl J Med. 2022;386: 1511-1522.
Leung AKC, Barankin B. Impetigo: Diagnosis and Treatment. Am Fam Physician. 2021;104(7): 767-773.
NICE Clinical Guideline [CG139]: Cellulitis and skin abscess: antimicrobial prescribing. 2019.
İMPETİGO Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. İmpetigo nedir?
İmpetigo, özellikle küçük çocuklarda görülen bulaşıcı ve süperfisyal bir deri enfeksiyonudur. Etken çoğunlukla Staphylococcus aureus ve Streptococcus türleridir.
2. İmpetigonun klinik tipleri nelerdir?
a. Non-büllöz İmpetigo
Daha sık görülen formdur.
Başlangıçta eritemli zeminde vezikül oluşur, ardından veziküller açılarak sarı-bal rengi krut meydana gelir.
En sık burun çevresi, perioral bölge ve ekstremiteler tutulur.
Komplikasyon: Nadir olarak akut poststreptokoksik glomerulonefrit (%1).
b. Büllöz İmpetigo
Etken genellikle stafilokoklardır.
Başlangıçta berrak büller, 2-3 gün sonra rüptüre olup sarı krut ve çevresinde skuam oluşur.
En sık yüz, gövde ve nemli intertrijinöz bölgelerde görülür.
3. İmpetigo nasıl bulaşır ve bulaşın önlenmesi nasıl olur?
Lezyonlara doğrudan temas veya kaşıma ile bulaşır.
Ortak havlu, yastık, bardak, tabak, çatal-kaşık gibi eşyaların kullanımı bulaşıcılığı artırır.
Hasta, tedavinin ilk 2 günü okula veya toplu alanlara gitmemelidir.
Yakın temastan kaçınılmalı ve kaşıma önlenmelidir.
4. İmpetigo tedavisi nasıl yapılır?
a. Lokalize Non-büllöz İmpetigo:
Topikal mupirosin veya fusidik asit 7-10 gün uygulanır.
Kaşıma önlenmeli, hijyen sağlanmalıdır.
b. Büllöz İmpetigo:
Topikal antibiyotik ve gerekirse sistemik antibiyotik (Flukloksasilin veya Sefaleksin, 7 gün) uygulanır.
c. Yaygın Non-büllöz İmpetigo:
5 lezyon, lenfadenopati veya topikal tedaviye yanıt yoksa sistemik antibiyotik eklenir (Flukloksasilin, Sefaleksin, Amoksisillin-klavunat, 7 gün).
5. Sistemik antibiyotik dozajları nelerdir?
Flukloksasilin: 2 yaş altı 4x62,5 mg; 2–10 yaş 4x125 mg; 10 yaş üstü ve yetişkin 4x250 mg
Sefaleksin: Çocuk 25–50 mg/kg/gün; yetişkin 4x250 mg
Amoksisillin-klavunat: <40 kg çocuk 25 mg/kg/gün; yetişkin 875/125 mg 2x1 tablet
6. Tekrarlayan (rekürren) impetigo nasıl yönetilir?
Nazal S. aureus taşıyıcılığı düşünülmeli ve gerekirse intranazal mupirosin uygulanmalıdır.
7. Önemli notlar:
Topikal tedavi ilk 7-10 gün uygulanmalıdır.
Sistemik antibiyotikler yaygın veya komplike vakalarda gereklidir.
Hijyen ve kaşımanın önlenmesi tedavi başarısını artırır.
Sorumluluk Reddi Beyanı
Reçetemiz.net doktor ve eczacılardan oluşan geniş bir ekip tarafından, doktorlar ve tıp fakültesi öğrencileri için hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler bir hekimin teyidine muhtaçtır. Sağlık profesyoneli olmayanların kullanımına uygun değildir. Sitenin amacı hekimlere kolaylık sağlamaktır. Hastanın klinik durumu gözetilerek reçetenin düzenlenmesi tanı koyan hekimin sorumluluğundadır. Reçetemiz.net herhangi bir sorumluluk taşımamaktadır.