Diaper Dermatit (Pişik): Etiyoloji, Klinik ve Reçete Önerileri

Etiyoloji ve Klinik Özellikler

Diaper dermatit (bez pişiği), bebeklerde en sık görülen cilt sorunlarından biridir. Perineal ve perianal bölgede (diaper bölgesi) derinin inflamatuvar reaksiyonu şeklinde ortaya çıkar.

Etyolojide;

• Diaper bölgesinin nemli kalması,

• İdrar ve gaita ile uzun süreli temas,

• Temizleyici ürünler gibi irritan maddeler,

• Fungal enfeksiyonlar (Candida albicans, dermatofitler),

• Bakteriyel enfeksiyonlar (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes),

• Seboreik dermatit, atopik dermatit, psöriazis gibi deri hastalıkları rol oynar.

En sık neden irritan kontakt dermatit, ikinci en sık neden ise Candida dermatiti olarak görülür.

Neonatal ve infantil dönemde derinin hassas olması, diyet değişiklikleri, bağırsak mikrobiyotasının farklılaşması, gaita pH’sının değişmesi ve bezin seyrek değiştirilmesi risk faktörleridir. Bez kullanan her bebekte görülebilir ve sıklığı 9-12. aylar arasında zirve yapar.

Klinik Bulgular

• İrritan kontakt dermatit: Skrotum, labium majör, suprapubik bölge, alt karın, uyluk iç yüzleri ve gluteal bölgede kızarıklık, papül, erozyon ve soyulma izlenir. Katlantı bölgeleri genellikle korunur.

• Candida dermatiti: Eritem, satellit papüller, püstüller ve soyulma tipiktir. Şiddetli olgularda erozyon ve ülserasyon gelişebilir. Katlantı bölgeleri etkilenmiştir.

• S. aureus dermatiti: Küçük püstüller veya frajil büller, bal rengi krutlar ve yüzeyel erozyon izlenebilir.

• S. pyogenes dermatiti: Katlantı bölgelerini de tutan parlak kırmızı eritem ve maserasyon görülür.

Koruyucu Önlemler ve Tedavi Önerileri

• Bez değiştirme sıklığı artırılmalı (>8 kez/gün).

• Diaper bölgesi asla nemli bırakılmamalı.

• Tek kullanımlık, süper emici bezler tercih edilmeli.

• Gece mutlaka bez değişimi yapılmalı.

• Gün içinde kısa sürelerle bezsiz zaman sağlanmalı.

• Bölge yalnızca suyla temizlenmeli, tahriş edici ürünler kullanılmamalı.

• Cilt temizlendikten sonra iyice kurulanmalı.

• Her bez değişiminde çinko oksit içeren bariyer kremler veya vazelin kullanılmalı.

• Topikal antifungal + güçlü kortikosteroid kombinasyonları diaper bölgesinde reçete edilmemelidir.

Diaper Dermatit Tedavi ve Reçete Seçenekleri

İrritan Kontakt Dermatite Bağlı Diaper Dermatit Reçetesi

• Hidrokortizon asetat krem 2x1 (Hipokort krem, en fazla 2 hafta)

• Hamazinc krem 8x1 (her bez değişimi sonrası ince tabaka halinde uygulanır)

Candida Dermatiti İçin Tedavi ve Reçete

Seçenek 1:

• Hidrokortizon asetat krem 2x1 (en fazla 1 hafta)

• Ketokonazol krem 2x1, 7-10 gün (Ketoderm veya Ketoral)

• Hamazinc krem 8x1

Seçenek 2:

• Hidrokortizon asetat krem 2x1 (en fazla 1 hafta)

• Siklopiroksolamin krem 2x1, 7-10 gün (Canolen)

• Hamazinc krem 8x1 veya Hamederm Plus krem 8x1

Sekonder Bakteriyel Enfeksiyon İçin Reçete

• Topikal mupirosin merhem/pomad 2x1 (Mupiderm, Dextrocin, Mupiron)

• Yanıt alınmazsa sistemik antibiyotik tedavisi eklenebilir:

Amoksisillin-klavunat reçete dozu (<40 kg çocuklarda 25 mg/kg/gün):

• 5 kg → Klavunat BID 200/28 mg süspansiyon 2x1,5 ml

• 10 kg → Klavunat BID 200/28 mg süspansiyon 2x3 ml

• 15 kg → Klavunat BID 200/28 mg süspansiyon 2x5 ml

Sefaleksin reçete dozu (25-50 mg/kg/gün, 4 doza bölünür):

• 5 kg → 250 mg/5 ml süspansiyon 4x1 ml

• 10 kg → 250 mg/5 ml süspansiyon 4x1,5 ml

• 15 kg → 250 mg/5 ml süspansiyon 4x2 ml

Önemli Not

Yukarıda verilen diaper dermatit tedavi ve reçete protokollerine rağmen iyileşme olmayan olgularda seboreik dermatit, atopik dermatit, psöriazis gibi diğer cilt hastalıkları da düşünülmeli ve hasta dermatoloji uzmanına yönlendirilmelidir.