Topikal Kortikosteroidler ve Potens Sınıflandırması

Topikal kortikosteroidler, dermatolojide en sık kullanılan ilaç gruplarından biridir. Bu ilaçlar, antiinflamatuar, antiproliferatif, immünsupresif ve vazokonstriktif etkileri sayesinde pek çok cilt hastalığında tedavi sağlar. Ancak etkinlik düzeyleri (potensleri) farklı olduğundan, reçete edilirken doğru sınıfın seçilmesi büyük önem taşır.

Topikal Kortikosteroidlerin Potens Sınıflandırması

Topikal kortikosteroidler, etki güçlerine (potenslerine) göre sınıflandırılır. Her etken madde belirli bir potens grubuna aittir ve bu sınıflandırma, tedavi planı oluşturulurken mutlaka dikkate alınmalıdır.

Not: Aynı etken madde farklı formlarda (örneğin krem, merhem, losyon, pomad) bulunduğunda potens değişebilir.
Merhem ve pomad formları, deriye daha iyi nüfuz ettikleri için daha potenttir.

Topikal Kortikosteroid Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Topikal kortikosteroid reçetelenirken aşağıdaki faktörler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır:

• Lezyonun yerleşim yeri: İnce derili bölgelerde (yüz, genital bölge, intertrijinöz alanlar) düşük potent preparatlar tercih edilmelidir.

• Lezyonun tipi ve şiddeti: Kalın plaklar veya hiperkeratotik lezyonlar daha güçlü (potent) ajanlara yanıt verir.

• Hastanın yaşı: İnfantlar, küçük çocuklar ve yaşlı bireyler sistemik emilime daha duyarlıdır. Bu gruplarda süperpotent steroidlerden kaçınılmalıdır.

• Uygulama alanının genişliği: Geniş vücut yüzeylerine uygulanan yüksek potent kortikosteroidler sistemik yan etki riskini artırabilir.

Klinik Uyarı

• Yüz, genital bölge ve kıvrım alanlarında süperpotent kortikosteroidlerin kullanımı kontrendikedir.

• Tedavi süresi genellikle kısa tutulmalı, uzun süreli kullanım gerekiyorsa ara verilerek ya da daha düşük potent preparatlarla devam edilmelidir.

• Yan etkiler arasında cilt incelmesi (atrofi), telenjiektazi, stria, perioral dermatit ve rebound etkisi yer alır.