Üretrit
N34.2Üretrit: Belirtiler, Etkenler ve Tedavi
Üretrit, üretranın inflamasyonu olarak tanımlanır ve enfeksiyöz ya da enfeksiyöz olmayan kökenli olabilir. Çoğunlukla alt üriner sistem semptomları ile ortaya çıkar ve diğer alt idrar yolu enfeksiyonlarından ayırt edilmesi gerekir.
Üretrit genellikle cinsel temas yoluyla bulaşır ve hem erkek hem de kadınlarda ürogenital komplikasyonlara yol açabilir.
Etkenler
Üretrit iki ana gruba ayrılır:
Gonokoksik Üretrit
Etken: Neisseria gonorrhoeae
Özellikleri: Piyojenik enfeksiyona neden olur; mukopürülan veya pürülan akıntı, dizüri ve üretra kaşıntısı ile belirti verir
Komplikasyon: Erkeklerde epididimit, kadınlarda servisit, endometrit ve salpenjit
Non-Gonokoksik Üretrit
Etkenler: Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum, Trichomonas vaginalis
Özellikleri: Etkenler ya epitel yüzeyinde kalır ya da epitele nüfuz eder
Komplikasyon: Benzer şekilde alt üriner sisteme yayılabilir, ancak genellikle daha hafif seyirlidir
Not: Üretrit vakalarının büyük çoğunluğu asemptomatik seyreder
Belirtiler
Mukopürülan veya pürülan üretral akıntı
Dizüri (idrarda yanma)
Üretral pruritus (kaşıntı)
Bazı olgularda belirti olmayabilir (asemptomatik)
Tanı
Öykü ve fizik muayene
Mukopürülan akıntının varlığı
Gram boyama: Diplokok gözlemi
Nükleik Asit Amplifikasyon Testi (NAAT): Özellikle klamidya ve gonokok tespiti için
Tedavi
Gonokoksik Üretrit
Birinci basamak tedavi:
Seftriakson 1 g IM/IV tek doz +
Azitromisin 1 g oral tek doz
Alternatif: Azitromisin alerjisi durumunda doksisiklin + seftriakson veya sefiksim
Amaç: Etkinliği artırmak ve sefalosporinlere karşı direnci engellemek
Non-Gonokoksik Üretrit
Birinci basamak tedavi:
Doksisiklin 100 mg PO, günde 2 kez, 7 gün
Alternatif:
Azitromisin, 1. gün 500 mg, 2.-4. gün 250 mg tek doz
Tedavi sırasında cinsel partnerlerin de değerlendirilmesi ve gerektiğinde tedavi edilmesi enfeksiyonun tekrarını önler.
Özet
Üretrit, cinsel yolla bulaşan ve genellikle alt üriner sistem semptomları ile ortaya çıkan bir enfeksiyondur
Gonokoksik ve non-gonokoksik olarak ayrılır
Tanı öykü, fizik muayene, Gram boyama ve NAAT testleri ile konulur
Tedavi, etken patojene göre seftriakson + azitromisin veya doksisiklin ile yapılır
Üretrit: Etkenler, Tedavi ve İlaç Dozları
Etken / Tür | Sıklık / Notlar | Kullanılan İlaçlar | Örnek Piyasa İsmi | Önerilen Doz / Tedavi Süresi | Notlar |
|---|---|---|---|---|---|
Neisseria gonorrhoeae (Gonokok) | Cinsel yolla bulaşır, genellikle erkeklerde purulent akıntı | Ceftriakson | Forsef® Eqiceft® | 500 mg IM tek doz (≤150 kg), 1 g IM tek doz (>150 kg) | Güncel kılavuzlarda monoterapi yeterli; önceden azitromisin ile kombinasyon önerilirdi |
Chlamydia trachomatis | En sık non-gonokokal üretrit nedeni | Azitromisin 1 g PO tek doz veya Doksisiklin 100 mg PO 2×/gün, 7 gün | Azax® Azomax® | Gebelikte azitromisin tercih edilir | Gonokok ile birlikte infekte olabileceği için test ve tedavi gerekebilir |
Mycoplasma genitalium | Dirençli olabilen NGU | Azitromisin 1 g PO tek doz (gerekirse 500 mg/gün 3 gün) veya Moksifloksasin 400 mg PO/gün, 7–10 gün | Azax® | Direnç durumunda kültür ve duyarlılık testleri önerilir | Artan antibiyotik direnci dikkatle izlenmeli |
Ureaplasma urealyticum | Non-gonokokal üretrit | Doksisiklin 100 mg PO 2×/gün, 7 gün veya Azitromisin 1 g PO tek doz | Azax® Monodoks® | Hafif semptomlarda gözlem de düşünülebilir | Partner tedavisi önemlidir |
Trichomonas vaginalis | Protozoon etken, nadiren erkek üretritinde | Metronidazol 2 g PO tek doz veya 500 mg PO 2×/gün, 7 gün | Nidazol® | Partner tedavisi zorunlu | Seksüel yolla bulaşır, tedavi sonrası test tekrar gerekebilir |
Tablonun Kaynakçası
Workowski KA, Bolan GA. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. CDC, MMWR Recomm Rep, 2021; 70(RR-4):1–187.
European Association of Urology (EAU) Guidelines on Urological Infections, 2023.
Stamm WE. Chlamydia trachomatis infections: Progress and problems. J Infect Dis, 2019; 219(Suppl 2): S1–S10.
Jensen JS, Bradshaw CS. Management of Mycoplasma genitalium infections. Clin Microbiol Infect, 2015; 21: 427–434.
Workowski KA. Management of Trichomonas vaginalis infection. Clin Infect Dis, 2015; 61(Suppl 8): S837–S845.
Bölümün Kaynakçası
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021.
Workowski KA, Bolan GA. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2015. MMWR Recomm Rep. 2015;64(RR-3):1-137.
Türk Üroloji Derneği. Üretrit ve Alt Üriner Sistem Enfeksiyonları, 2022.
Stamm WE, Holmes KK. Chlamydia and Gonorrhea in Adults: Clinical Features and Diagnosis. N Engl J Med. 1999;340:63-70.
Üretrit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Üretrit nedir?
Üretrit, üretranın inflamasyonu olarak tanımlanır. Enfeksiyöz veya enfeksiyöz olmayan kökenli olabilir ve çoğunlukla alt üriner sistem semptomları ile kendini gösterir. Cinsel temas yoluyla bulaşabilir ve hem erkek hem kadınlarda ürogenital komplikasyonlara yol açabilir.
2. Üretrit türleri nelerdir?
Gonokoksik Üretrit
Etken: Neisseria gonorrhoeae
Belirtiler: Mukopürülan/pürülan akıntı, dizüri, üretral kaşıntı
Komplikasyonlar: Erkeklerde epididimit, kadınlarda servisit, endometrit, salpenjit
Non-Gonokoksik Üretrit
Etkenler: Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum, Trichomonas vaginalis
Belirtiler: Hafif dizüri, akıntı, bazen asemptomatik
Komplikasyonlar: Alt üriner sisteme yayılabilir, genellikle hafif seyirlidir
3. Üretrit belirtileri nelerdir?
Mukopürülan veya pürülan üretral akıntı
İdrarda yanma (dizüri)
Üretral kaşıntı (pruritus)
Bazı vakalar asemptomatik olabilir
4. Üretrit nasıl teşhis edilir?
Hasta öyküsü ve fizik muayene
Mukopürülan akıntının varlığı
Gram boyama ile diplokok tespiti
Nükleik Asit Amplifikasyon Testi (NAAT) ile klamidya ve gonokok tespiti
5. Üretrit tedavisi nasıl yapılır?
Gonokoksik Üretrit
İlk seçenek: Seftriakson 1 g IM/IV tek doz + Azitromisin 1 g PO tek doz
Alternatif: Azitromisin alerjisi varsa doksisiklin + seftriakson veya sefiksim
Non-Gonokoksik Üretrit
İlk seçenek: Doksisiklin 100 mg PO 2×/gün, 7 gün
Alternatif: Azitromisin (1. gün 500 mg, 2.-4. gün 250 mg tek doz)
Cinsel partnerlerin de değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi önerilir
6. Üretrit etkenlerine göre ilaç ve dozları
Etken | Kullanılan İlaç | Örnek Piyasa İsmi | Önerilen Doz / Süre | Notlar |
|---|---|---|---|---|
Neisseria gonorrhoeae | Ceftriakson | Forsef®, Eqiceft® | 500 mg IM tek doz (≤150 kg), 1 g IM (>150 kg) | Monoterapi yeterli; önceden azitromisin ile kombinasyon önerilirdi |
Chlamydia trachomatis | Azitromisin / Doksisiklin | Azax®, Azomax® | Azitromisin 1 g PO tek doz veya Doksisiklin 100 mg PO 2×/gün, 7 gün | Gebelikte azitromisin tercih edilir; gonokok ile birlikte enfekte olabilir |
Mycoplasma genitalium | Azitromisin / Moksifloksasin | Azax® | Azitromisin 1 g PO tek doz veya Moksifloksasin 400 mg PO/gün, 7–10 gün | Direnç durumunda kültür ve duyarlılık testleri önerilir |
Ureaplasma urealyticum | Doksisiklin / Azitromisin | Azax®, Monodoks® | Doksisiklin 100 mg PO 2×/gün, 7 gün veya Azitromisin 1 g PO tek doz | Hafif semptomlarda gözlem de düşünülebilir; partner tedavisi önemlidir |
Trichomonas vaginalis | Metronidazol | Nidazol® | 2 g PO tek doz veya 500 mg PO 2×/gün, 7 gün | Partner tedavisi zorunlu; test sonrası kontrol gerekebilir |
7. Üretrit tedavisinde dikkat edilmesi gerekenler
Cinsel partnerlerin değerlendirilip tedavi edilmesi enfeksiyonun tekrarlamasını önler
Dirençli olgularda kültür ve antibiyotik duyarlılık testi yapılmalıdır
Sorumluluk Reddi Beyanı
Reçetemiz.net doktor ve eczacılardan oluşan geniş bir ekip tarafından, doktorlar ve tıp fakültesi öğrencileri için hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler bir hekimin teyidine muhtaçtır. Sağlık profesyoneli olmayanların kullanımına uygun değildir. Sitenin amacı hekimlere kolaylık sağlamaktır. Hastanın klinik durumu gözetilerek reçetenin düzenlenmesi tanı koyan hekimin sorumluluğundadır. Reçetemiz.net herhangi bir sorumluluk taşımamaktadır.

