Akut Gastroenterit (AGE)

Akut Gastroenterit Nedir?

Akut gastroenterit, kusma, ateş ve karın ağrısı ile birlikte gevşek kıvamlı dışkılama sıklığının artması ile karakterize bir klinik sendromdur. Sıklıkla 24 saatte ≥3 gevşek veya sulu dışkılama veya çocuğun günlük normal dışkılama sayısını iki veya daha fazla aşan gevşek/sulu dışkılama olarak tanımlanır.

Çoğu vakada 1 haftadan kısa, 2 haftadan uzun sürmez. Sebepler genellikle virüsler, bakteriler veya parazitlerdir.

Tanısal Yaklaşım

AGE tanısında öncelikli olarak dehidratasyon derecesi değerlendirilir. Laboratuvar incelemeleri şunları içerir:

• Üre/kreatinin ve kan elektrolit düzeyleri

• Tam idrar tahlili (TİT) ve idrar dansitesi

• Hemogram

Ek testler, etiyolojiye göre istenir:

• Viral AGE şüphesi: Gaita Adenovirus veya Rotavirus antijen testi

• İnvaziv AGE şüphesi: Gaita mikroskopisi ve kültürü

• Antibiyotik kullanım öyküsü: Clostridium difficile Toxin A testi

• E. histolytica şüphesi: Gaitada direkt parazit inceleme (trofozoit) veya adezin antijeni

Dehidratasyon ve Hidrasyon

Hidrasyon, AGE tedavisinin temelini oluşturur.

IV Hidrasyon Endikasyonları

• Şiddetli dehidratasyon veya şok bulguları

• İnatçı veya safralı kusma

• Oral rehidrasyon başarısızlığı

• Ayaktan takip yapılamayacak hasta

Hafif dehidrate ve genel durumu iyi olan çocuklar ayaktan tedavi ile izlenebilir. Orta ve ağır vakalarda hastaneye yatış ve IV sıvı replasmanı önerilir.

Beslenme Önerileri

Önerilenler:

• Bol su ve kaynatılmış/soğutulmuş içme suyu

• Tuzlu içecekler (ayran)

• Şekersiz çay

• Et suyu çorbası

• Pilav, haşlanmış patates, muz

Önerilmeyenler:

• Yağlı ve baharatlı yiyecekler

• Şekerli veya asitli içecekler (kola, meyve suyu)

• Bitki çayları

Antibiyotik Kullanımı

• Antibiyotik genellikle invaziv AGE şüphesi olduğunda ampirik olarak başlanır.

• Viral gastroenteritte antibiyotik gerekmez.

Dehidratasyon Dereceleri

Akut Gastroenterit (AGE) SSS

1. Akut gastroenterit (AGE) nedir?

Akut gastroenterit, kusma, ateş ve karın ağrısı ile birlikte gevşek veya sulu dışkılama sıklığının artması ile karakterize bir klinik sendromdur. Çocuklarda genellikle 24 saatte ≥3 kez gevşek/sulu dışkı veya normalden fazla sayıda gevşek dışkılama ile tanımlanır. Çoğu vaka 1 haftadan kısa, nadiren 2 haftadan uzun sürer.

2. Akut gastroenterite hangi etkenler yol açar?

• Viral: Rotavirus, Adenovirus

• Bakteriyel: Salmonella, Shigella, E. coli

• Paraziter: Entamoeba histolytica

3. AGE tanısı nasıl konur?

• Öncelikle dehidratasyon (sıvı kaybı) derecesi değerlendirilir

• Laboratuvar incelemeleri şunları içerebilir:

  • Üre/kreatinin ve kan elektrolitleri

  • Tam idrar tahlili ve idrar dansitesi

  • Hemogram

• Etkenin belirlenmesine yönelik ek testler:

  • Viral AGE: Gaita Adenovirus veya Rotavirus antijen testi

  • İnvaziv AGE: Gaita mikroskopisi ve kültürü

  • Clostridium difficile şüphesi: Gaita Toxin A testi

  • Entamoeba histolytica şüphesi: Gaitada parazit inceleme

4. Dehidratasyon nasıl tedavi edilir?

Hidrasyon, AGE tedavisinin temelidir.

IV hidrasyon endikasyonları:

• Şiddetli dehidratasyon veya şok

• İnatçı veya safralı kusma

• Oral rehidrasyon başarısızlığı

• Ayaktan takip yapılamayan hasta

Hafif dehidrate ve genel durumu iyi olan çocuklar: ayaktan takip ile oral sıvı replasmanı yeterlidir.

5. Beslenme önerileri nelerdir?

Önerilenler:

• Bol su ve kaynatılmış/soğutulmuş içme suyu

• Tuzlu içecekler (ayran)

• Şekersiz çay

• Et suyu çorbası

• Pilav, haşlanmış patates, muz

Önerilmeyenler:

• Yağlı ve baharatlı yiyecekler

• Şekerli veya asitli içecekler (kola, meyve suyu)

• Bitki çayları

6. Antibiyotik kullanımı gerekli midir?

• Genellikle viral gastroenteritte antibiyotik gerekmez.

• Antibiyotik, yalnızca invaziv AGE şüphesi olduğunda veya etken belirlendiğinde başlanır.

7. AGE’nin süresi ne kadardır?

• Çoğu vakada 1 haftadan kısa sürer

• Nadir vakalarda 2 haftadan uzun devam edebilir