Üriner Sistem Enfeksiyonu (ÜSE)

Çocukluk çağında sık görülür ve klinik açıdan oldukça önemlidir.

Escherichia coli, idrar yolu enfeksiyonlarının en sık görülen bakteriyel etkenidir.

Enfeksiyonun yerleşim yerine göre üst ve alt olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılır:

1. Üst Üriner Sistem Enfeksiyonu

Böbrek ve renal pelvisi tutar. En tipik formu akut piyelonefrittir.

2. Alt Üriner Sistem Enfeksiyonu

Mesane ve üretrayı tutar. En sık formu sistittir.

Sistit daha hafif seyirlidir.
Piyelonefrit böbrek skarı ve komplikasyon riski nedeniyle daha ciddidir.

Özellik	Sistit	Piyelonefrit
Tutulum yeri	Mesane	Böbrek
Ateş	Genellikle yok ya da hafif	Ateş sık
Genel durum	Sıklıkla iyi	Düşkün, ateşli
Dizüri	Sık	Olabilir
Sık idrara çıkma	Sık	Olabilir
Yan ağrısı	Yok	Var (kostovertebral açı hassasiyeti)

ÜSE'DE TANI İÇİN TETKİKLER:

İdrar tahlili, inflamatuvar yanıtın (yani piyürinin) değerlendirilmesi için gereklidir.

Ancak tanının doğrulanması için idrar kültürü gereklidir.

İdrar Örneği Alma
Tuvalet eğitimi almış çocuk: Temiz orta akım idrar örneği alınır.
Tuvalet eğitimi olmayan çocuk: Kateterle alınan idrar örneği tercih edilir.
Torba ile alınan idrar: Pozitif sonuçlar kontaminasyon nedeniyle güvenilir değildir. Ancak torbalı idrar örneği temiz (negatif) ise ÜSE büyük ölçüde ekarte edilebilir.

1. Tam İdrar Tetkiki:

Piyüri ve/veya bakteriüri tanıyı destekler.

Piyüri:

Lökosit esteraz pozitifliği

Standart mikroskobide ≥5 lökosit /büyük büyütme alanı
Geliştirilmiş idrar analizinde ≥10 lökosit/mm³

Bazı etkenlerde (örneğin Enterococcus spp., Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa) piyüri görülme olasılığı daha düşüktür.

Bakteriüri:

Nitrit pozitifliği
Standart mikroskobik incelemede herhangi bir büyütme alanında bir bakteri görülmesi
Geliştirilmiş idrar analizinde 10 immersiyon alanında herhangi bir bakteri görülmesi

Nitritler Enterobacteriaceae tarafından üretilir (örn. E. coli, Klebsiella, Proteus).
Nitrit negatifliği bakteriüriyi dışlamaz; çünkü saptanabilir miktarda nitrit oluşabilmesi için idrarın mesanede en az 4 saat kalması gerekir.

2. İdrar Kültürü:

Üriner sistem enfeksiyonundan (ÜSE) şüphelenilen çocuklarda idrar kültürü mutlaka alınmalıdır.

	Anlamlı Bakteriüri Tanımı
Orta akım	≥100.000 CFU/mL (tek patojen)
Kateter örneği	≥50.000 CFU/mL (tek patojen)

Uygun idrar örneği alındıktan sonra, klinik ve laboratuvar verilerine göre ÜSE olasılığı yüksek olan çocuklarda ampirik antimikrobiyal tedaviye hemen başlanmalıdır.

NE ZAMAN ÜRİNER USG ÇEKİLMELİ?

-- İlk ateşli ÜSE (özellikle <2 yaş),

-- Tekrarlayan enfeksiyon,

-- Risk faktörü varlığı,

-- Tedaviye yanıtsızlık durumunda.

ÜSE --> HASTANEYE YATIŞ ENDİKASYONLARI:

Yaş < 2 ay	Özellikle yenidoğan ve küçük bebeklerde komplikasyon riski yüksektir
Klinik ürosepsis	Sistemik enfeksiyon bulguları (taşikardi, hipotansiyon, kötü genel durum vb.)
Ateşli immünkompromize hasta	Bağışıklık sistemi baskılanmış çocuk
Kusma / Oral tedaviyi tolere edememe	Ağızdan antibiyotik alamama
Güvenilir ayaktan takip olmaması	Düzenli kontrol ve izlem yapılamayacak durum
Ayaktan tedaviye yanıtsızlık	Klinik düzelme olmaması

2 Yaş Üzeri Çocuk ve Adölesanlarda

Akut Enfeksiyöz Sistitte Oral Antibiyotik Tedavisi:

Antimikrobiyal	Doz Şeması	Maksimum Günlük Doz	Hangi antibiyotik grubundan?
Sefiksim	8 mg/kg/gün, tek doz veya 2 doza bölünerek	400 mg	3. kuşak oral sefalosporindir
Sefpodoksim	10 mg/kg/gün, 2 doza bölünerek	400 mg	3. kuşak oral sefalosporindir
Sefuroksim	30 mg/kg/gün, 2 doza bölünerek	1000 mg	2. kuşak oral sefalosporindir
Sefaleksin	50 mg/kg/gün, 2 doza bölünerek	1000 mg	1. kuşak oral sefalosporindir
Trimetoprim-sülfametoksazol (TMP-SMX)	Trimetoprim bileşeni 6–12 mg/kg/gün, 2 doza bölünerek	320 mg (TMP)	Sülfonamiddir

İdrar Yolu Enfeksiyonu (Üriner Sistem Enfeksiyonu)

Üriner Sistem Enfeksiyonu (ÜSE)

Escherichia coli, idrar yolu enfeksiyonlarının en sık görülen bakteriyel etkenidir.

1. Üst Üriner Sistem Enfeksiyonu

2. Alt Üriner Sistem Enfeksiyonu

Özellik

Sistit

Piyelonefrit