Suçiçeği (Varisella): Tanısı, Tedavisi, Korunma Yolları

Suçiçeği, Varisella zoster virüsü (VZV) tarafından oluşturulan bulaşıcı bir enfeksiyondur. Sağlıklı çocuklarda genellikle hafif seyreder ve viral replikasyon 3. günde sonlandığı için semptomatik tedavi yeterlidir. Kaşıntı için antihistaminikler kullanılabilir.

Antiviral Tedavi Gerektiren Durumlar

Aşağıdaki hasta gruplarında suçiçeği enfeksiyonu komplikasyonlarla seyredebileceğinden, antiviral tedavi önerilir:

• Daha önce aşılanmamış 12 yaşından büyük çocuklar

• Kronik deri veya akciğer hastalığı bulunanlar (örneğin astım, atopik dermatit, iktiyozis, sedef hastalığı)

• Uzun süreli salisilat tedavisi alan hastalar (örneğin Kawasaki veya Akut Romatizmal Ateş nedeniyle)

• Kısa süreli aralıklı veya nebül steroid tedavisi kullananlar

Oral antiviral tedavi süresi: 5–7 gündür.

Doz Bilgileri

• Asiklovir: 20 mg/kg/doz, günde 4 doz (maksimum 3200 mg/gün)

• Valasiklovir: 20 mg/kg/doz, günde 3 doz (maksimum 3000 mg/gün, tek doz en fazla 1000 mg, 2–17 yaş arası kullanılabilir)

İlaç örnekleri:

• Asiviral tablet: 200 mg veya 400 mg, günde 4 kez (maksimum Asiviral 400 mg tb 4x2)

• Aklovir süspansiyon (200 mg/5 ml): 4x1 ölçek

Parenteral (Damardan) Asiklovir Tedavisi Gerektiren Durumlar

Aşağıdaki riskli hasta gruplarında damar içi (IV) asiklovir tedavisi uygulanmalıdır:

• İmmün yetmezlik (konjenital veya edinsel) hastalığı olanlar

• Malignite, kemik iliği veya organ nakli yapılan hastalar

• Yenidoğanlar (doğumdan 7 gün önce veya 2 gün sonrasında annesi suçiçeği geçirenler)

• 14 günden uzun süre kortikosteroid kullananlar

Parenteral Tedavi Dozu

• 1 yaş altı: 30 mg/kg/gün, 3 doza bölünerek 1 saatlik infüzyon

• 1 yaş üzeri: 1.5 g/m²/gün, 3 doza bölünerek 1 saatlik infüzyon

• Tedavi süresi: 7–10 gün

Kullanılabilecek ilaç örneği: Asirax 250 mg IV flakon, 4x0.5 doz

Tedavi Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Asiklovir tedavisi sırasında serum kreatinini yükselebilir ve renal yetmezlik gelişebilir. Bu risk, ilacın yavaş infüzyon ve yeterli sıvı tedavisi ile azaltılabilir.
Nadir durumlarda konfüzyon, ajitasyon veya konvülsiyon gibi nörotoksik bulgular görülebilir.

Temas ve Korunma

Aşı

Suçiçeği enfeksiyonundan korunmanın en etkili yolu aşılamadır.
Rutin olarak 1 yaşında yapılır.
Aşısız ve hastalığı geçirmemiş kişiler, temas sonrası 72 saate kadar (bazı durumlarda 120 saate kadar) suçiçeği aşısı ile korunabilir.

Varisella Zoster İmmünglobulin (VZIG)

Ağır seyirli suçiçeği riski taşıyan kişilerde, temastan sonraki 96 saat içinde uygulanmalıdır.
En yüksek etkinlik için mümkün olan en kısa sürede verilmesi önerilir.

Temas Sonrası Koruma

Sağlıklı çocuklarda asiklovir profilaksisi rutin olarak önerilmez.
Ancak aşı veya immünglobulin uygulanamayan özel durumlarda, temastan 7–10 gün sonra başlanarak 7 gün süreyle antiviral tedavi verilebilir.

Suçiçeği (Varisella) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Suçiçeği (Varisella) nedir?
Suçiçeği, Varisella zoster virüsü (VZV) tarafından oluşturulan, döküntü ve kaşıntı ile seyreden bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Genellikle çocuklarda hafif seyreder ancak bağışıklığı zayıf kişilerde ağır komplikasyonlara yol açabilir.

2. Suçiçeği nasıl bulaşır?
Hastalık, enfekte kişinin öksürük veya hapşırıkla saçtığı damlacıklar yoluyla bulaşır. Ayrıca suçiçeği döküntülerindeki sıvıyla doğrudan temas da bulaşmaya neden olabilir.

3. Suçiçeği belirtileri nelerdir?
Hastalığın ilk belirtileri arasında ateş, halsizlik, iştahsızlık ve vücutta kaşıntılı kırmızı döküntüler yer alır. Döküntüler genellikle yüz ve gövdeden başlayıp vücuda yayılır, birkaç gün içinde kabuklanır.

4. Suçiçeği tanısı nasıl konur?
Tanı genellikle klinik bulgulara dayanır. Döküntülerin karakteristik seyri tanı koydurucudur. Gerekli durumlarda laboratuvar testleriyle Varisella zoster virüsü tespit edilebilir.

5. Suçiçeği nasıl tedavi edilir?
Sağlıklı çocuklarda genellikle semptomatik tedavi yeterlidir. Kaşıntı için antihistaminikler kullanılabilir. Yüksek riskli gruplarda ise asiklovir veya valasiklovir gibi antiviral ilaçlar 5–7 gün süreyle kullanılabilir.

6. Hangi durumlarda damar içi (IV) asiklovir tedavisi gerekir?
Bağışıklık sistemi zayıf olanlar, malignite veya organ nakli geçiren hastalar, uzun süreli kortikosteroid kullananlar ve yenidoğanlar IV asiklovir tedavisi almalıdır.

7. Suçiçeği tedavisinde dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Asiklovir tedavisi sırasında böbrek fonksiyonları yakından izlenmelidir. Serum kreatinin yükselmesi veya nörolojik yan etkiler (konfüzyon, ajitasyon, konvülsiyon) gelişirse tedavi gözden geçirilmelidir.

8. Suçiçeği aşısı ne zaman yapılmalıdır?
Rutin olarak 12. ayda (1 yaşında) uygulanır. Aşısız veya hastalığı geçirmemiş kişiler, temastan sonraki 72 saate kadar aşı ile korunabilir.

9. Varisella Zoster immünglobulin (VZIG) kimlere yapılır?
Ağır seyir riski taşıyan (örneğin bağışıklığı baskılanmış veya gebeler) kişilere, temastan sonraki 96 saat içinde VZIG uygulanmalıdır.

10. Suçiçeğine temas eden çocuklara antiviral koruma gerekir mi?
Sağlıklı çocuklarda rutin antiviral profilaksi önerilmez. Ancak aşı veya immünglobulin uygulanamayan riskli durumlarda, temastan 7–10 gün sonra başlanarak 7 gün süreyle antiviral tedavi verilebilir.