Uçuk (Herpes Labialis)

B00

Herpes Simpleks Virüs Enfeksiyonu (HSV): Kliniği, Tanısı, Reçeteleri

Etken:
Herpes Simplex Virus (HSV) tip 1 ve 2’dir.

  • Orofasyal lezyonlar: Çoğunlukla HSV tip-1

  • Genital lezyonlar: Çoğunlukla HSV tip-2

HSV’nin bilinen tek rezervuarı insandır. Bulaş, doğrudan temas yoluyla ya da çatal, kaşık, havlu gibi eşyaların ortak kullanımı ile gerçekleşir. Virüs, hem asemptomatik hem de semptomatik dönemde bulaşabilir. Asemptomatik viral saçılma, özellikle HSV-2’de, bulaştan sonraki ilk yıl daha sık görülür.

HSV, bütünlüğü bozulmuş deri veya mukozadan girer ve dorsal kök ganglionlarında latent olarak kalır. Bu durum, zaman zaman nükslerle seyreden, ömür boyu sürebilecek bir enfeksiyon oluşturur.

HSV enfeksiyonları vücudun herhangi bir bölgesinde görülebilir ve tipik olarak eritemli zeminde veziküllü, krutlu lezyonlar ve erozyonlar şeklinde kendini gösterir.

HSV Enfeksiyonları: Primer ve Sekonder

1. Primer enfeksiyon:

  • Daha önce HSV’ye karşı antikoru bulunmayan bireylerde oluşan ilk enfeksiyondur.

  • Primer HSV-1: Genellikle çocukluk çağında görülür.

  • Primer HSV-2: Cinsel yolla veya doğum kanalından geçişle bulaşır.

  • Lezyonlara genellikle ateş, halsizlik, keyifsizlik ve lezyon bölgesinde şiddetli ağrı eşlik eder.

2. Sekonder enfeksiyon (rekürren enfeksiyon):

  • Daha önce HSV ile enfekte olmuş bireylerde ortaya çıkar.

  • Tetikleyici faktörler: Travma, güneş ışığı, emosyonel stres, yorgunluk, menstruasyon, ateşli hastalıklar, cerrahi işlemler.

  • Primer enfeksiyona göre daha hafif seyreder.

Klinik Tablolar

  • Herpetik gingivostomatit: Primer enfeksiyon

  • Herpes labialis: Sekonder enfeksiyon

  • Herpes genitalis

  • Lumbosakral herpes simpleks

  • Herpetik sikozis (viral follikülit)

  • Herpetik dolama

  • Herpetik keratokonjonktivit

  • Neonatal herpes

  • Santral sinir sistemi enfeksiyonu

HSV enfeksiyonları, lokal ve sistemik semptomlarla seyredebilen latent ve nüks edebilen viral enfeksiyonlardır. Tedavi ve takip, lezyonun tipine, yerleşimine ve hastanın yaşına göre planlanmalıdır.

HSV Enfeksiyonları: Lokalizasyon ve Klinik Tablolar

Klinik Tablo / Lokalizasyon

Etken HSV Tipi

Hasta Grubu

Tedavi Seçenekleri

Notlar

Primer Herpetik Gingivostomatit

HSV-1

Çocuk

Ağızdan antiviral: Asiklovir 15 mg/kg/gün 5x7 gün (çocuk)

Semptomatik destek: Ağrı kesici, sıvı alımı, oral hijyen

Herpes Labialis (Sekonder)

HSV-1

Çocuk / Yetişkin

Topikal antiviral: Asiklovir krem 5x1 hafta veya Oral antiviral: Valacyclovir 2 g tek doz (yetişkin)

Tekrarlayan ataklarda profilaksi gerekebilir

Herpes Genitalis (Primer)

HSV-2

Yetişkin

Oral antiviral: Asiklovir 400 mg 3x7 gün veya Valacyclovir 1 g 2x10 gün

Semptomlar şiddetliyse 7-10 gün tedavi

Herpes Genitalis (Sekonder/Rekürren)

HSV-2

Yetişkin

Oral antiviral: Asiklovir 400 mg 3x5 gün veya Valacyclovir 500 mg 1x3 gün

Tekrarlayan olgularda uzun süreli profilaksi düşünülebilir

Herpetik Folikülit / Herpetik Dolama

HSV-1 / HSV-2

Yetişkin

Oral antiviral: Asiklovir 400 mg 3x7 gün

Topikal tedavi genellikle yetersiz

Neonatal HSV enfeksiyonu

HSV-1 / HSV-2

Yenidoğan

IV Asiklovir 20 mg/kg 3x21 gün (cilt/mukozal) veya 3 hafta (dissemine)

Yoğun bakım ve pediatri takibi şart

Kaynaklar:

  1. James WD, Berger TG, Elston DM. Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 14th Edition, Elsevier, 2020.

  2. Workowski KA, Bolan GA. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. CDC, MMWR 2021;70(RR-4):1-187.

  3. Mahony JB. Herpes Simplex Virus Infections. In: Long SS, Prober CG, Fischer M, eds. Principles and Practice of Pediatric Infectious Diseases, 5th edition. Elsevier, 2018.


Herpes Simpleks Virüs (HSV) Enfeksiyonu: SSS

1. Herpes Simpleks Virüs (HSV) nedir?
HSV, tip 1 ve tip 2 olmak üzere ikiye ayrılır. HSV-1 genellikle ağız ve yüz bölgesinde (orofasyal lezyonlar), HSV-2 ise genital bölgede enfeksiyonlara neden olur. Virüs insandan insana doğrudan temas veya ortak eşya kullanımıyla bulaşabilir ve ömür boyu latent şekilde vücutta kalabilir.

2. HSV nasıl bulaşır?
HSV, cilt veya mukozanın bütünlüğü bozulduğunda bulaşır. Virüs hem semptomatik hem de asemptomatik kişilerden geçebilir. Özellikle HSV-2’de bulaş, enfeksiyondan sonraki ilk yıl daha sık görülür.

3. HSV enfeksiyonları nelerdir?

  • Primer enfeksiyon: Daha önce HSV’ye karşı antikoru olmayan bireylerde oluşan ilk enfeksiyondur. Genellikle ateş, halsizlik ve lezyon bölgesinde ağrı eşlik eder.

  • Sekonder (rekürren) enfeksiyon: Önceki HSV enfeksiyonundan sonra tekrar ortaya çıkar. Tetikleyici faktörler arasında güneş ışığı, stres, yorgunluk ve ateşli hastalıklar bulunur.

4. HSV enfeksiyonları hangi bölgelerde görülür?

  • Herpetik gingivostomatit (ağız içi, çocuklarda)

  • Herpes labialis (uçuk, dudak çevresi)

  • Herpes genitalis

  • Lumbosakral herpes simpleks

  • Herpetik folikülit / herpetik dolama

  • Neonatal herpes

  • Herpetik keratokonjonktivit

5. HSV enfeksiyonları nasıl tedavi edilir?

  • Primer Herpetik Gingivostomatit (çocuk): Asiklovir 15 mg/kg/gün 5x7 gün ağızdan

  • Herpes Labialis (sekonder): Topikal asiklovir krem 5x1 hafta veya Valacyclovir 2 g tek doz

  • Herpes Genitalis (primer, yetişkin): Asiklovir 400 mg 3x7 gün veya Valacyclovir 1 g 2x10 gün

  • Herpes Genitalis (rekürren, yetişkin): Asiklovir 400 mg 3x5 gün veya Valacyclovir 500 mg 1x3 gün

  • Herpetik Folikülit / Dolama: Asiklovir 400 mg 3x7 gün

  • Neonatal HSV: IV Asiklovir 20 mg/kg 3x21 gün; pediatri ve yoğun bakım takibi şarttır

6. HSV’den korunmak için neler yapılabilir?

  • Oral ve genital bölgelerde doğrudan temasın önlenmesi

  • Ortak eşya kullanımından kaçınılması

  • Tekrarlayan ataklarda doktor kontrolünde antiviral profilaksi uygulanması

7. HSV nüksleri nasıl önlenir?
Tekrarlayan enfeksiyonlarda tetikleyicilerden uzak durmak, güneş ışığına maruziyeti sınırlamak ve uzun süreli antiviral profilaksi doktor önerisiyle uygulanabilir.

Sorumluluk Reddi Beyanı

Reçetemiz.net doktor ve eczacılardan oluşan geniş bir ekip tarafından, doktorlar ve tıp fakültesi öğrencileri için hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler bir hekimin teyidine muhtaçtır. Sağlık profesyoneli olmayanların kullanımına uygun değildir. Sitenin amacı hekimlere kolaylık sağlamaktır. Hastanın klinik durumu gözetilerek reçetenin düzenlenmesi tanı koyan hekimin sorumluluğundadır. Reçetemiz.net herhangi bir sorumluluk taşımamaktadır.

Önemli Bilgilendirme

Bu site yalnızca sağlık profesyonellerinin kullanımı için tasarlanmıştır. Sağlık profesyoneli olmayan kullanıcılar bu siteyi kullanmamalıdır.