Akut Basit Sistit

Akut basit sistit, bakterilerin mesaneye yerleşip çoğalmasıyla gelişen alt üriner sistem enfeksiyonudur.

En sık etken: Escherichia coli
Genellikle genç, sağlıklı kadınlarda görülür.
Tedavi ile çoğu olgu kısa sürede iyileşir.

Belirtiler

Akut basit sistitte tipik semptomlar şunlardır:

İdrar yaparken yanma veya ağrı
Sık idrara çıkma ihtiyacı (urinary frequency)
Aniden gelen idrara çıkma isteği (urinary urgency)
Suprapubik bölgede hassasiyet
Bulanık ve kötü kokulu idrar
Vajinal akıntı eşlik etmez

Enfeksiyon mesaneyle sınırlıdır, bu nedenle ateş, yan ağrısı, belirgin halsizlik, kostovertebral açı hassasiyeti, CRP veya WBC yüksekliği beklenmez. Bu belirtiler varsa üst üriner sistem enfeksiyonu düşünülmelidir.

Tanı

Tipik semptomları olan hastalarda idrar analizi (TİT, dipstick testi, idrar kültürü) tanıyı çok fazla artırmaz, rutin olarak önerilmez.
Atipik semptomlar veya antimikrobiyal tedaviye yanıt vermeyen olgular için idrar kültürü yapılmalıdır.

Tedavi

İlk tercih edilen ilaçlar:
- Nitrofurantoin
- Oral fosfomisin

Tedaviye hızlı yanıt veren genç, sağlıklı kadınlarda genellikle kısa süreli antibiyotik kullanımı yeterlidir.

Akut Sistitte Oral Nitrofurantoin ve Fosfomisin Dozları

İlaç	Yaş / Kiloya Göre	Doz ve Kullanım Şekli	Süre
Nitrofurantoin	> 50 kg yetişkin	100 mg, günde 2-4 kez	5 gün
	20–50 kg (çocuk/adolesan)	5–7 mg/kg/gün, 2-4 doz halinde	5 gün
Fosfomisin	> 50 kg yetişkin	3 g, tek doz	Tek doz
	20–50 kg (çocuk/adolesan)	100 mg/kg, tek doz	Tek doz

Açıklamalar:

Nitrofurantoin: Böbrek fonksiyonu normal hastalarda etkilidir; 5 günden uzun kullanılmamalıdır.
Fosfomisin: Tek doz kullanım pratik olup, özellikle tedavi uyumunu artırır.
Çocuklarda dozlama: Vücut ağırlığına göre ayarlanmalıdır.

Akut Basit Sistit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Akut basit sistit nedir?
Akut basit sistit, bakterilerin mesaneye yerleşip çoğalmasıyla gelişen alt üriner sistem enfeksiyonudur. Genellikle genç, sağlıklı kadınlarda görülür ve tedavi ile çoğu olgu kısa sürede iyileşir.

2. Sistit belirtileri nelerdir?

İdrar yaparken yanma veya ağrı
Sık idrara çıkma ihtiyacı (urinary frequency)
Aniden gelen idrara çıkma isteği (urinary urgency)
Suprapubik bölgede hassasiyet
Bulanık ve kötü kokulu idrar

Vajinal akıntı eşlik etmez. Eğer ateş, yan ağrısı, halsizlik veya bel/kostovertebral açı hassasiyeti varsa, üst üriner sistem enfeksiyonu (pyelonefrit) düşünülmelidir.

3. Sistit tanısı nasıl konulur?

Tipik semptomları olan genç kadınlarda idrar testi genellikle rutin gerekmez.
Atipik semptomlar veya antibiyotiğe yanıt vermeyen olgularda idrar kültürü önerilir.

4. Sistit tedavisinde hangi antibiyotikler kullanılır?
İlk tercih edilenler:

Nitrofurantoin
Fosfomisin

Tedaviye hızlı yanıt veren genç, sağlıklı kadınlarda kısa süreli antibiyotik kullanımı genellikle yeterlidir.

5. Akut sistitte antibiyotik dozları nelerdir?

İlaç	Yaş/Kilo	Doz ve Kullanım	Süre
Nitrofurantoin	>50 kg yetişkin	100 mg, günde 2–4 kez	5 gün
Nitrofurantoin	20–50 kg (çocuk/adolesan)	5–7 mg/kg/gün, 2–4 doz	5 gün
Fosfomisin	>50 kg yetişkin	3 g, tek doz	Tek doz
Fosfomisin	20–50 kg (çocuk/adolesan)	100 mg/kg, tek doz	Tek doz

6. Tedavi ile ilgili önemli notlar

Nitrofurantoin böbrek fonksiyonu normal hastalarda etkilidir; 5 günden uzun kullanılmamalıdır.
Fosfomisin tek doz kullanım açısından pratiktir ve tedavi uyumunu artırır.
Çocuklarda antibiyotik dozu mutlaka vücut ağırlığına göre ayarlanmalıdır.

7. Sistitten korunmak için neler yapılabilir?

Bol su içmek
Tuvalet sonrası önden arkaya doğru temizlik
Mesaneyi uzun süre boş bırakmamak
Pamuklu iç çamaşırı tercih etmek ve hijyene dikkat etmek

Akut Sistit