Vajinitler: Kliniği, Tanısı ve Reçeteleri

Etiyoloji & Klinik

• Normal vajinal floranın çoğunluğunu aerob bakteriler oluşturur; en sık laktobasiller görülür.

• Ortalama pH 4.5’tur. Normal floranın bozulması, pH değişiklikleri veya farklı mikroorganizmaların üremesiyle çeşitli vajinitler gelişir.

• Birinci basamak sağlık hizmetlerinde tanı konulup tedavi edilebilir.

• En sık etkenler:

  • Gardnerella vaginalis

  • Candida türleri

  • Trichomonas vaginalis

  • Neisseria gonorrhoeae

• Tek bir etken veya birden fazla etken bir arada olabilir. Tetkik yapılamayan durumlarda tanıdan tedaviye geçilebilir.

Bakteriyel Vajinozis

Etken: Gardnerella vaginalis
Belirtiler:

• Gri, homojen, balık kokulu akıntı

• Mikroskopide %10 KOH ile “clue cell” görülmesi

• Whiff testi pozitif

• Vajinal pH >4.5

Tedavi:

• Metronidazol 500 mg tablet, PO, 2x1, 7 gün

• Alternatif: Klindamisin (vajinal ovül veya krem)

• Eş tedavisine gerek yoktur

Trikomonas Vajiniti

Etken: Trichomonas vaginalis
Belirtiler:

• Sarı veya yeşil, bol köpüklü, kötü kokulu akıntı

• Vulvar kaşıntı

• Çilek serviks görülebilir

• Vajinal pH >5

• Mikroskopide hareketli trikomonadlar ve çok sayıda lökosit

Tedavi:

• Metronidazol 500 mg tablet, PO, 2x1, 7 gün (semptomlar geçmezse 7 gün daha)

• Tinidazol 2 g, PO, tek doz veya 1x2, 7 gün (dirençli olgularda)

• Eş tedavisi yapılmalı

• Diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından tetkik yapılmalı

Kandida Vajiniti

Etken: %90 Candida albicans
Belirtiler:

• Beyaz, süt kesiği kıvamlı akıntı

• Kaşıntı

• Vajinal pH genellikle normal

• Risk faktörleri: Antibiyotik kullanımı, diabetes mellitus, yüksek östrojen seviyesi, intrauterin araç, immünsüpresyon, dar/sentetik çamaşır ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme

Tedavi:

• Topikal azol türevleri (Zalain, Mantazol) 2x1

• Oral Flukonazol 150 mg tek doz (komplike olmayan durum)

• Tekrarlayan veya komplike vajinit: Flukonazol 150 mg 72 saat arayla 3 doz; ardından 6 ay boyunca haftada 1 doz

• Eş tedavisine gerek yoktur

Tekrarlayan Vajinitler

• Birden fazla vajinit etkeni olabilir.

• Lokal anestezik veya antifungal krem kombinasyonu reçeteye eklenebilir.

• Eksternal genital inflamasyon varsa kortikosteroid içermeyen topikal antifungal krem tercih edilebilir.

• Gebelik durumu tedavi seçiminde göz önünde bulundurulmalıdır.

Hijyen ve Öneriler:

• Tuvalet sonrası önden arkaya su ile temizlik yapılmalı

• Vajinal duş yapılmamalı

• Günlük ped veya pamuklu bez kullanılmamalı; çamaşır sık değiştirilmeli

• Pamuklu iç çamaşırı ve hava alan pantolon tercih edilmeli

• Genital kıllar uygun şekilde tıraş edilmeli

• Tekrarlayan vajinitlerde alerji, çamaşır, deterjan, şampuan ve beslenme kontrol edilmeli

Vajinitte Örnek Tedavi Reçeteleri

Vajinitler – Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Vajinit nedir ve etkenleri nelerdir?

• Vajinit, vajina mukozasının inflamasyonu veya enfeksiyonudur.

• Normal vajinal floranın çoğunluğunu laktobasiller oluşturur (pH ~4.5).

• Floradaki bozulma, pH değişiklikleri veya patojenlerin üremesi vajinitlere yol açabilir.

• En sık etkenler:

  1. Gardnerella vaginalis (Bakteriyel vajinozis)

  2. Candida türleri (Kandidiyazis)

  3. Trichomonas vaginalis (Trikomonas vajiniti)

  4. Neisseria gonorrhoeae

2. Bakteriyel Vajinozis (BV) nedir?

• Etken: Gardnerella vaginalis

• Belirtiler:

  • Gri, homojen, balık kokulu akıntı

  • Mikroskopide %10 KOH ile “clue cell”

  • Whiff testi pozitif

  • Vajinal pH >4.5

• Tedavi:

  • Metronidazol 500 mg tablet, PO, 2x1, 7 gün

  • Alternatif: Klindamisin (vajinal ovül veya krem)

  • Not: Eş tedavisine gerek yok

3. Trikomonas Vajiniti nedir?

• Etken: Trichomonas vaginalis

• Belirtiler:

  • Sarı/yeşil, bol köpüklü, kötü kokulu akıntı

  • Vulvar kaşıntı

  • Çilek serviks

  • Vajinal pH >5

  • Mikroskopide hareketli trikomonadlar ve çok sayıda lökosit

• Tedavi:

  • Metronidazol 500 mg tablet, PO, 2x1, 7 gün (semptomlar geçmezse 7 gün daha)

  • Tinidazol 2 g PO, tek doz veya 1x2, 7 gün (dirençli olgularda)

  • Not: Eş tedavisi yapılmalı, diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından tetkik önerilir

4. Kandida Vajiniti nedir?

• Etken: %90 Candida albicans

• Belirtiler:

  • Beyaz, süt kesiği kıvamlı akıntı

  • Kaşıntı

  • Vajinal pH genellikle normal

  • Risk faktörleri: Antibiyotik kullanımı, diyabet, yüksek östrojen, intrauterin araç, immünsüpresyon, sentetik çamaşır, karbonhidrat ağırlıklı beslenme

• Tedavi:

  • Topikal azol türevleri (Zalain, Mantazol) 2x1

  • Oral Flukonazol 150 mg tek doz (komplike olmayan durum)

  • Tekrarlayan/komplike: Flukonazol 150 mg 72 saat arayla 3 doz; ardından 6 ay boyunca haftada 1 doz

  • Eş tedavisine gerek yok

5. Tekrarlayan vajinitlerde nelere dikkat edilmelidir?

• Birden fazla etken olabilir

• Lokal anestezik veya antifungal krem kombinasyonu reçeteye eklenebilir

• Eksternal genital inflamasyon varsa kortikosteroid içermeyen topikal antifungal tercih edilmeli

• Gebelik durumuna göre ilaç seçimi yapılmalı

6. Hijyen ve önlemler

1. Tuvalet sonrası önden arkaya temizlik

2. Vajinal duş yapılmamalı

3. Günlük ped/pamuklu bez sık değiştirilmeli

4. Pamuklu iç çamaşırı ve hava alan pantolon tercih edilmeli

5. Genital kıllar uygun şekilde tıraş edilmeli

6. Tekrarlayan vajinitlerde alerji, deterjan, şampuan ve beslenme kontrol edilmeli

7. Örnek Tedavi Reçeteleri