Polimiyalji Romatika (PMR): Tanısı, Tedavisi

Polimiyalji Romatika, tipik olarak 50 yaş üzerindeki bireylerde görülen, boyun, omuz ve kalça kuşağını etkileyen bir inflamatuvar sendromdur. Ana bulgular ağrı ve tutukluktur; kas gücünde gerçek bir kayıp yoktur, ağrı nedeniyle yeterince kullanım sağlanamaz.

Klinik Semptomlar ve Bulgular

• Simetrik tutulum yaygındır; başlangıçta unilateral olabilir.

• Ağrı: Özellikle omuz, boyun ve kalçada, yansıyan ağrı olabilir.

• Sabah tutukluğu: En az 30 dakika, sabah saatlerinde daha belirgin.

• Aktivite ile artış: Oturur yerden kalkma, kolları baş üstü aktivitelerde ağrı artar.

• Sistemik semptomlar: Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, subfebril ateş.

• Kas gücü: Normal; ağrı nedeniyle fonksiyonel kullanım sınırlıdır.

Laboratuvar Bulguları

• Yüksek ESH/CRP ve Serum Amiloid A (SAA)

• Normo/hipokromik anemi, trombositoz

• Kas enzimleri normal

• EMG ve kas biyopsisi normal

• Laboratuvar takibi: Sedimentasyon ve CRP, hastalık aktivitesini izlemek için kullanılır

Görüntüleme

• Bilateral subakromial/subdeltoid bursit ve trokanterik bursit

• US ve MRG ile gösterilebilir

Tanı Kriterleri (Puanlama Sistemi)

Tanı:

• Ultrason olmaksızın: Toplam ≥4 puan

• Ultrason varsa: Toplam ≥5 puan

Tedavi

1. Glukokortikoidler (Ana Tedavi)

• Başlangıç: Prednisolon 20 mg/gün (CORLTO 5 mg x4 tablet S:2x4)

• Yanıt genellikle 2–3 gün içinde görülür

• Doz yavaşça azaltılır:

  • 2–4 hafta ara ile %10 azaltma

  • Sonrasında 4 haftada bir 1–2,5 mg/gün azaltılarak idame dozuna geçilir

• İdame dozu: 2,5–5 mg/gün, genellikle 1–2 yıl sürdürülür

2. İdame Reçetesi

• CORLTO 5 mg S:1x1 veya S:1x0,5 tablet/gün

3. Profilaksi ve İzlem

• Osteoporoz profilaksisi tedavi başlangıcında

• Düzenli takip: Kan basıncı, lipid ve glikoz düzeyleri

4. Alternatif Tedavi

• Tekrarlayan glukokortikoid tedavisine yanıt alınamazsa veya yan etkiler gelişirse:

  • Metotreksat (MTX) düşünülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS) – Polimiyalji Romatika (PMR)

1. Polimiyalji Romatika nedir?

Polimiyalji Romatika (PMR), 50 yaş üzerindeki bireylerde görülen inflamatuvar bir sendromdur. Genellikle boyun, omuz ve kalça kuşağında ağrı ve tutukluk ile karakterizedir. Kas gücü kaybı yoktur; ağrı nedeniyle fonksiyonel kullanım sınırlıdır.

2. PMR’nin tipik klinik bulguları nelerdir?

• Simetrik ağrı: Omuz, boyun ve kalçada, başlangıçta bazen unilateral olabilir

• Sabah tutukluğu: En az 30–40 dakika sürer

• Aktivite ile artış: Oturur yerden kalkma, kolları baş üstü aktiviteler ağrıyı artırır

• Sistemik semptomlar: Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, subfebril ateş

• Kas gücü: Normal

3. Laboratuvar bulguları nelerdir?

• Yüksek ESH/CRP ve Serum Amiloid A (SAA)

• Normo/hipokromik anemi, trombositoz

• Kas enzimleri, EMG ve kas biyopsisi genellikle normal

• Takip: Sedimentasyon ve CRP, hastalık aktivitesini izlemek için kullanılır

4. PMR tanısında görüntüleme yöntemleri nelerdir?

• Ultrason (US) ve MRG:

  • Bilateral subakromial/subdeltoid bursit

  • Trokanterik bursit

  • Tenosinovit veya sinovit

5. PMR tanı kriterleri nelerdir?

• Tanı puanı:

  • Ultrason olmaksızın: Toplam ≥4 puan

  • Ultrason varsa: Toplam ≥5 puan

6. PMR tedavisinde ilk seçenek nedir?

Glukokortikoidler (Prednisolon):

• Başlangıç dozu: 20 mg/gün

• Yanıt genellikle 2–3 gün içinde görülür

• Doz azaltımı:

  • 2–4 hafta ara ile %10 azaltma

  • Sonrasında 4 haftada bir 1–2,5 mg/gün azaltılarak idame dozuna geçilir

• İdame dozu: 2,5–5 mg/gün, genellikle 1–2 yıl sürdürülür

7. İdame reçetesi örneği

• CORLTO 5 mg: 1×1 veya 0,5 tablet/gün

8. PMR tedavisinde dikkat edilmesi gerekenler

• Osteoporoz profilaksisi: Glukokortikoid tedavisine başlangıçta başlanmalı

• Düzenli takip: Kan basıncı, lipid ve glikoz düzeyleri izlenmeli

9. Alternatif tedavi seçenekleri

• Glukokortikoid tedavisine yanıt alınamazsa veya yan etkiler gelişirse:

  • Metotreksat (MTX) eklenebilir