Anal Fissür: Kliniği, Tanısı, Tedavisi, Reçeteleri

Anal fissür, anal ağrı ve kanamanın en sık nedenlerinden biridir. Genellikle anal kanalın distal yarısında yer alan yırtıklar ile başlar ve bazı hastalarda kronikleşebilir.

Patogenez

• Fissür, anal sfinkter kasının her kasılması ile ağrı ve bölgesel iskemiye yol açar.

• Tekrarlayan ağrı-kanama döngüsü kronik anal fissür gelişimine neden olabilir.

• Fissürlerin %90’ı posterior orta hatta, daha az oranda anterior hatta yerleşir.

• Ön hatta yerleşen fissürlerde dış sfinkter fonksiyon bozukluğu daha sık görülür.

Topikal vazodilatörler (ör. nitrogliserin krem) bölgedeki kanlanmayı artırarak iyileşmeyi destekler.

Etiyoloji

• En sık neden: Bölgesel travmalar

  • Kabızlık veya ishal

  • Vajinal doğum

• Nadir nedenler:

  • Crohn hastalığı

  • Sarkoidoz

  • Malignite

Klinik Bulgular

• Ağrı: Dışkılama ile şiddetlenen anal ağrı, istirahatte hafif olabilir.

• Kanama: Genellikle damla damla şeklindedir (hematokezya).

• Ayırıcı tanı: Hemoroidde ağrı daha az, fissürde daha yoğundur.

• Fizik muayene: Fissürün doğrudan görülmesi tanıyı kesinleştirir.

Akut vs Kronik

Koruyucu Önlemler: Kabızlığı Azaltmak İçin

1. Lifli gıdalar: Günlük lif alımı 35 gr/gün’e kademeli artırılmalı.

   • Çözünebilir lif: Meyve, yulaf, fasulye, bezelye

   • Çözünmeyen lif: Buğday, çavdar, tam tahıllar

2. Sıvı alımı: Günlük en az 1,5 litre sıvı. Kafein ve maden suyu dahil.

3. Fiziksel aktivite: Haftada ≥140 dakika aerobik egzersiz kabızlığı azaltır.

4. Dışkılama zamanlaması: Sabah ve yemek sonrası 2 saat içinde tuvalet alışkanlığı oluşturmak önerilir.

5. Dışkılama pozisyonu: Alaturka pozisyon, anorektal açıyı optimize eder ve dışkı geçişini kolaylaştırır.

Lif İçeriği Örnekleri (Türkiye’de sık tüketilen gıdalar)

Kaynak: USDA Food Data Central

Tedavi Önerileri

• Konservatif

  • Diyet ve sıvı düzenlemesi

  • Fiziksel aktivite ve tuvalet alışkanlığı düzenlemesi

  • Topikal nitrogliserin veya kalsiyum kanal blokerleri

  • Anal hijyen ve ılık oturma banyoları

• Cerrahi

  • Konservatif tedaviye yanıt alınamazsa Lateral Internal Sfinkterotomi veya Botulinum toksin enjeksiyonu düşünülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS) – Anal Fissür

1. Anal fissür nedir?

Anal fissür, anal kanalın distal yarısında oluşan küçük yırtıklar nedeniyle anal ağrı ve kanamaya yol açan bir hastalıktır. Akut veya kronik olabilir ve genellikle posterior orta hatta görülür.

2. Anal fissürün nedenleri nelerdir?

En sık nedenler:

• Kabızlık veya ishal

• Vajinal doğum

• Bölgesel travmalar

Nadir nedenler:

• Crohn hastalığı

• Sarkoidoz

• Malignite

3. Anal fissürün belirtileri nelerdir?

• Ağrı: Dışkılama sırasında şiddetli, istirahatte hafif

• Kanama: Genellikle damla damla (hematokezya)

• Fizik muayene: Fissürün direkt gözlenmesi tanıyı kesinleştirir

Ayırıcı tanı: Hemoroidde ağrı genellikle daha hafif ve sürekli değil, fissürde yoğun ve lokalizedir.

4. Akut ve kronik anal fissür farkı

5. Anal fissürden korunmak için kabızlığı azaltma yöntemleri

• Lifli gıdalar: Günlük 35 gr lif; çözünür (meyve, yulaf, fasulye), çözünmez (buğday, tam tahıl)

• Sıvı alımı: Günlük ≥1,5 litre (kafein ve maden suyu dahil)

• Fiziksel aktivite: Haftada ≥140 dakika aerobik egzersiz

• Dışkılama zamanlaması: Sabah ve yemek sonrası tuvalet alışkanlığı

• Dışkılama pozisyonu: Alaturka pozisyon, anorektal açıyı optimize eder

Lif İçeriği Örnekleri (Türkiye’de sık tüketilen gıdalar):

Kaynak: USDA Food Data Central

6. Anal fissür tedavisi

1. Konservatif Tedavi:

• Diyet ve sıvı düzenlemesi

• Fiziksel aktivite ve tuvalet alışkanlığı

• Topikal nitrogliserin veya kalsiyum kanal blokerleri

• Anal hijyen ve ılık oturma banyoları

2. Cerrahi Tedavi:

• Konservatif tedaviye yanıt alınamazsa:

  • Lateral Internal Sfinkterotomi

  • Botulinum toksin enjeksiyonu