Genital Herpes Nedir?

Genital herpes, cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyonlardan biridir. Hastalığın etkeni Herpes Simplex Virüsü (HSV) olup en sık HSV tip 2 sorumlu olsa da HSV tip 1 de genital bölgeyi enfekte edebilir. Enfeksiyon; ciltte ve mukozalarda ağrılı kabarcıklar, ülserler ve kaşıntı gibi belirtilerle kendini gösterir. Bir kez bulaştıktan sonra virüs vücutta sinir köklerine yerleşir ve dönem dönem tekrarlayan ataklara neden olabilir.

Belirtiler

Genital herpesin ilk atağı genellikle daha şiddetlidir ve 2–4 hafta sürebilir.
Yaygın belirtiler şunlardır:

• Genital bölgede yanma, kaşıntı ve karıncalanma hissi

• Ağrılı su dolu kabarcıklar veya ülserler

• İdrar yaparken yanma hissi

• Kasık lenf bezlerinde şişlik

• Ateş, halsizlik gibi genel belirtiler (ilk atakta daha sık görülür)

Bazı kişilerde enfeksiyon belirti vermeden de seyredebilir. Bu durumda virüs yine de bulaştırıcıdır.

Bulaşma Yolları

Genital herpesin başlıca bulaşma yolları şunlardır:

• Vajinal, anal veya oral cinsel temas

• Enfekte kişinin lezyonları veya mukozasıyla temas

• Belirti olmasa bile virüs bulaşabilir (asemptomatik yayılım)

Kondom kullanımı bulaşma riskini azaltır ancak tamamen ortadan kaldırmaz çünkü virüs kondomun kaplamadığı alanlardan da geçebilir.

Tanı Yöntemleri

Tanı, çoğunlukla klinik muayene ile konur. Gerekli durumlarda şu testler kullanılabilir:

• PCR testi (en hassas yöntemdir)

• Kültür testi

• Serolojik testler (antikor düzeyi)

Tedavi ve Yönetim

Genital herpesin kesin bir tedavisi yoktur, ancak antiviral ilaçlar semptomları hafifletir ve atakların süresini kısaltır:

• Asiklovir, Valasiklovir veya Famsiklovir sık kullanılan ilaçlardır.

• İlk atakta 7–10 gün tedavi uygulanır.

• Sık nükslerde baskılayıcı (supresif) tedavi tercih edilebilir.

Hamile kadınlarda aktif lezyon varlığında doğum şekli özel olarak değerlendirilir; yenidoğan herpes enfeksiyonu ciddi olabilir.

Genital Herpes Tedavisi

Ek Notlar:

• Tedavi, semptomlar başlar başlamaz (mümkünse ilk 24 saat içinde) başlanmalıdır.

• Supresif tedavi, atak sıklığını %70–80 oranında azaltabilir.

• Partner bulaşını azaltmak için supresif tedavi ve kondom birlikte önerilir.

• Renal yetmezlikte doz ayarlaması yapılmalıdır.

• Gebelerde asiklovir en çok çalışılmış ve güvenli kabul edilen antiviraldir.

Korunma Yöntemleri

• Cinsel ilişkide kondom kullanımı

• Aktif lezyon varken cinsel ilişkiden kaçınma

• Tek eşlilik veya güvenli partner seçimi

• Virüs taşıyıcılarının antiviral tedavi kullanması bulaşmayı azaltabilir.

Tedavi Tablosunun Kaynakçası:

1. CDC. Sexually Transmitted Infections (STI) Treatment Guidelines: Genital Herpes. https://www.cdc.gov/std/herpes

2. WHO. Herpes Simplex Virus – Fact Sheet. https://www.who.int

3. Workowski KA et al. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187. doi: 10.15585/mmwr.rr7004a1

4. Patel R et al. UK national guideline for the management of anogenital herpes, 2014. Int J STD AIDS. 2015;26(11):763–776.

5. Johnston C, Wald A. Management of herpes simplex virus infections in pregnancy. BMJ. 2020;370:m3241.

Bölümün Kaynakçası:

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Sexually Transmitted Infections (STI) Treatment Guidelines: Genital Herpes.
   Erişim: https://www.cdc.gov/std/herpes

2. World Health Organization (WHO). Herpes Simplex Virus.
   Erişim: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/herpes-simplex-virus

3. Johnston C, Koelle DM, Wald A. Current status and prospects for development of an HSV vaccine. Vaccine. 2014;32(14):1553–1560.
   doi: 10.1016/j.vaccine.2013.08.066

4. Looker KJ, Magaret AS, May MT, Turner KM, Vickerman P, Newman LM, Gottlieb SL. Global and regional estimates of prevalent and incident herpes simplex virus type 1 infections in 2012. PLoS One. 2015;10(10):e0140765.
   doi: 10.1371/journal.pone.0140765

Genital Herpes Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Genital herpes nedir?

Genital herpes, Herpes Simplex Virüsü (HSV) tarafından genital bölgeyi etkileyen bir enfeksiyondur. En sık HSV tip 2 sorumludur ancak HSV tip 1 de bulaşabilir. Hastalık, ağrılı kabarcıklar, ülserler ve kaşıntı gibi belirtilerle kendini gösterir. Virüs vücutta kalır ve zaman zaman ataklar halinde tekrar edebilir.

Genital herpes nasıl bulaşır?

Genital herpes, vajinal, anal veya oral cinsel temasla bulaşır. Lezyonların olmadığı dönemde bile virüs bulaştırıcı olabilir. Kondom bulaşmayı azaltır ama tamamen engellemez çünkü virüs kondomun kaplamadığı alanlardan da geçebilir.

Genital herpes belirtileri nelerdir?

En sık belirtiler arasında genital bölgede yanma, kaşıntı, ağrılı su dolu kabarcıklar, idrarda yanma ve kasık lenf bezlerinde şişlik yer alır. İlk atak genellikle daha şiddetlidir ve 2–4 hafta sürebilir.

Genital herpes tanısı nasıl konur?

Tanı çoğunlukla klinik muayene ile konur. Gerekirse PCR testi, kültür testi veya serolojik testlerle virüs doğrulanabilir. PCR testi en hassas tanı yöntemidir.

Genital herpes tedavisi var mı?

Hastalığın kesin tedavisi yoktur ancak antiviral ilaçlarla (asiklovir, valasiklovir, famsiklovir) belirtiler hafifletilebilir ve atak süresi kısaltılabilir. Sık nükslerde baskılayıcı tedavi uygulanabilir.

Genital herpes tamamen geçer mi?

Virüs vücutta sinir hücrelerine yerleştiği için tamamen yok olmaz. Ancak düzenli tedaviyle atak sıklığı ve bulaştırıcılık büyük oranda azaltılabilir.

Genital herpes hamilelikte riskli mi?

Evet. Hamilelikte aktif lezyon varsa doğum şekli özel olarak değerlendirilir. Gerekirse sezaryen tercih edilir çünkü yenidoğan herpes enfeksiyonu ciddi sonuçlar doğurabilir.

Genital herpes bulaşmasını nasıl önleyebilirim?

Aktif lezyon varken cinsel ilişkiden kaçınmak, kondom kullanmak, tek eşlilik ve supresif antiviral tedavi bulaşma riskini azaltır.

Genital herpes tekrarlar mı?

Evet. Virüs vücutta kaldığı için dönem dönem ataklar tekrarlayabilir. Supresif tedavi atak sıklığını %70–80 oranında azaltabilir.