Blefarit: Tanısı, Tedavisi, Reçeteleri

Tanım

Blefarit, göz kapaklarının kenarlarında, özellikle kirpik diplerinde kronik inflamasyon ile karakterize bir durumdur. Hem anterior (kirpik kökü ve sebaseöz bezler) hem de posterior (Meibomian bezleri) tipleri vardır. Blefarit genellikle bilateral seyreder ve tekrarlayan bir hastalıktır.

Epidemiyoloji

• Tüm yaş gruplarında görülebilir, özellikle orta yaş ve yaşlı erişkinlerde daha sık rastlanır.

• Kadın ve erkeklerde benzer prevalans vardır.

• Kronik seyirli olup, hastalarda dönemsel alevlenmeler görülebilir.

Patofizyoloji

• Anterior blefarit: Staphylococcus aureus kolonizasyonu ve sebaseöz bez disfonksiyonu öne çıkar.

• Posterior blefarit / Meibomian bez disfonksiyonu: Meibomian bezlerinin tıkanması sonucu lipid tabakası bozulur, göz yüzeyinde evaporatif kuru göz ve inflamasyon gelişir.

• Genetik yatkınlık, rosacea ve seboreik dermatit blefarit riskini artırabilir.

Klinik Bulgular

• Kapak kenarında kızarıklık ve şişlik

• Kaşıntı, yanma, batma hissi

• Gözlerde sulanma ve yabancı cisim hissi

• Kirpik diplerinde yapışkan kabuklanma veya pul pul dökülme

• Posterior blefaritte yağlı bez sekresyonlarının anormalliği ve göz yüzeyinde kuru göz belirtileri

Sınıflama

1. Anterior blefarit: Kirpik kökü ve foliküller ön plandadır; seboreik veya stafilokokal olabilir.

2. Posterior blefarit / Meibomian bez disfonksiyonu (MBD): Kapak iç yüzündeki Meibomian bezleri etkilenir; göz yüzeyinde lipid tabaka bozukluğu ve evaporatif kuru göz gelişebilir.

3. Karışık tip: Anterior ve posterior blefarit bulgularının birlikte görüldüğü durumlar.

Tanı

• Anamnez: Kaşıntı, yanma, batma, yabancı cisim hissi ve tekrarlayan semptomlar.

• Göz muayenesi: Kapak kenarında hiperemi, kabuklanma, yapışkan salgı ve kirpik kaybı. Posterior blefaritte meibomian bezlerinin tıkanması ve yağlı sekresyonlar gözlenir.

• Ek testler:

  • Göz yüzeyi boyama (fluorescein veya lissamin green) ile epitel hasarı değerlendirilebilir.

  • Gözyaşı filmi stabilitesi (TBUT) ve Schirmer testi ile eşlik eden kuru göz saptanabilir.

Tedavi

1. Hijyen ve Temizlik

   • Kapak kenarlarının düzenli temizliği temel tedavidir.

   • Ilık kompresler ile kapak kenarı 5–10 dakika yumuşatılır, ardından hafif sabun veya kapak temizleyici ile nazikçe temizlenir.

2. Topikal Antibiyotikler

   • Anterior blefarit veya sekundar enfeksiyon varlığında kısa süreli kullanılabilir.

   • Örnekler: Stafine pomad, Tobramisin göz pomadı, Polimisin göz merhemi.

3. Topikal Anti-inflamatuar / Kortikosteroidler

   • Şiddetli veya alevlenmiş inflamasyonlarda düşük potansiyelli kortikosteroidler (loteprednol, florometalon) kısa süreli kullanılabilir.

   • Uzun süreli kullanım göz içi basıncını artırabilir ve katarakt riskini yükseltebilir.

4. Meibomian Bez Disfonksiyonu İçin Özel Yaklaşımlar

   • Düzenli kapak masajı ve ılık kompres

   • Omega-3 yağ asidi takviyeleri (bazı olgularda semptomları hafifletebilir)

   • Şiddetli ve dirençli olgularda topikal azitromisin veya oral antibiyotik (doktor kontrolünde) düşünülebilir.

Komplikasyonlar

• Kronik göz yüzeyi irritasyonu

• Kirpik kaybı ve kapak deformiteleri

• Sekonder konjonktivit ve kornea tutulumu (nadiren)

Kaynaklar

1. Lindsley K, et al. Blepharitis: An Evidence-Based Review. Am J Ophthalmol. 2012;154(4):750–759.

2. McCann LC, et al. Blepharitis: Clinical Management and New Therapeutic Approaches. Clin Ophthalmol. 2019;13:2235–2245.

3. Kanski JJ, Bowling B. Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach. 9th Edition. Elsevier, 2020.

4. Willcox MD. Characterization of the Normal Bacterial Flora of the Ocular Surface. Exp Eye Res. 2013;117:99–104.

BLEFARİT SSS

1. Blefarit nedir?

Göz kapaklarının kenarlarında, özellikle kirpik diplerinde kronik inflamasyon ile karakterize bir durumdur.

• Anterior blefarit: Kirpik kökü ve sebaseöz bezleri etkiler

• Posterior blefarit / Meibomian bez disfonksiyonu (MBD): Kapak iç yüzü ve Meibomian bezleri etkilenir

• Genellikle bilateral seyreder ve tekrarlayan bir hastalıktır

2. Kimlerde görülür?

• Tüm yaş gruplarında görülebilir; orta yaş ve yaşlı erişkinlerde daha sık

• Kadın ve erkeklerde benzer prevalans

• Kronik seyirli olup dönemsel alevlenmeler görülebilir

3. Nedenleri ve mekanizması nedir?

• Anterior blefarit: Staphylococcus aureus kolonizasyonu + sebaseöz bez disfonksiyonu

• Posterior blefarit / MBD: Meibomian bezlerinin tıkanması → lipid tabakası bozulur → evaporatif kuru göz ve inflamasyon

• Risk artıran faktörler: Genetik yatkınlık, rosacea, seboreik dermatit

4. Belirtileri nelerdir?

• Kapak kenarında kızarıklık ve şişlik

• Kaşıntı, yanma, batma hissi

• Sulanma ve yabancı cisim hissi

• Kirpik diplerinde yapışkan kabuklanma veya pul pul dökülme

• Posterior blefaritte yağlı sekresyon anormalliği ve kuru göz belirtileri

5. Blefarit türleri nelerdir?

1. Anterior blefarit: Seboreik veya stafilokokal, kirpik kökü ve foliküller ön planda

2. Posterior blefarit / MBD: Meibomian bezlerinin tıkanması ile göz yüzeyinde lipid tabaka bozukluğu

3. Karışık tip: Anterior ve posterior bulguların birlikte görüldüğü durum

6. Tanı nasıl konur?

• Anamnez: Kaşıntı, yanma, batma, yabancı cisim hissi, tekrarlayan semptomlar

• Göz muayenesi: Kapak kenarında hiperemi, kabuklanma, yapışkan salgı, kirpik kaybı; posterior blefaritte Meibomian bez tıkanıklığı

• Ek testler:

  • Göz yüzeyi boyama (fluorescein veya lissamin green) ile epitel hasarı

  • TBUT ve Schirmer testi ile kuru göz değerlendirmesi

7. Tedavi seçenekleri nelerdir?

Hijyen ve Temizlik

• Kapak kenarlarını düzenli temizlemek temel tedavi

• Ilık kompres ile 5–10 dakika yumuşatma, ardından hafif sabun veya kapak temizleyici ile nazik temizlik

Topikal Antibiyotikler

• Anterior blefarit veya sekonder enfeksiyon varsa kısa süreli kullanılabilir

• Örnekler: Stafine pomad, Tobramisin göz pomadı, Polimisin göz merhemi

Topikal Anti-inflamatuar / Kortikosteroidler

• Şiddetli veya alevlenmiş inflamasyonda düşük potansiyelli kortikosteroidler (loteprednol, florometalon)

• Uzun süreli kullanım: Göz içi basıncı artışı ve katarakt riski

Meibomian Bez Disfonksiyonu İçin Özel Yaklaşımlar

• Düzenli kapak masajı ve ılık kompres

• Omega-3 yağ asidi takviyeleri

• Dirençli olgularda topikal azitromisin veya oral antibiyotik (doktor kontrolünde)

8. Komplikasyonları nelerdir?

• Kronik göz yüzeyi irritasyonu

• Kirpik kaybı ve kapak deformiteleri

• Sekonder konjonktivit ve nadiren kornea tutulumu