AKUT BAKTERİYEL KONJONKTİVİT

Akut bakteriyel konjonktivit, ani başlayan kızarıklık, çapaklanma, batma/yanma ve özellikle sabah kirpiklerde yapışma ile seyreder. Çoğu olgu kendini sınırlayıcıdır; ancak erken topikal antibiyotik kullanımı, ilk günlerde klinik iyileşmeyi hızlandırır ve bulaşmayı azaltır. Kontakt lens kullananlar, gonokokkal veya klamidyal etken şüphesi olanlar ve şiddetli/persistan tablolar özel yaklaşım gerektirir.

Klinik Bulgular

• Semptomlar: Gözde kızarıklık (hiperemi), mukopürülan akıntı ve çapaklanma, batma/yanma, hafif kapak ödemi.

• Bakteriyel lehine ipuçları: Gün boyu süren mukopürülan akıntı, sabah kirpiklerde belirgin yapışma.

• Viral ile karışabilir: Ayrım her zaman kolay değildir; adenoviral olgularda bulaş çok yüksektir ve temas izolasyonu + el hijyeni önerilir.

Bakteriyel Konjonktivitte Kırmızı Bayraklar

Aşağıdaki durumlarda acilen göz hekiminin değerlendirmesi gerekir:

• Şiddetli ağrı, görme azalması, belirgin fotofobi (keratit/üveit/glokom şüphesi)

• Kontakt lens kullanımıyla gelişen şikâyetler (psödomonas keratiti riski)

• Gonokokkal/klamidyal konjonktivit bulguları (hiperakut, bol pürülan akıntı; eşlik eden genitoüriner semptomlar)

KONJONKTİVİT TANISI

• Klinik tanı çoğu hastada yeterlidir.

• Kültür/PCR: Şüpheli gonokok/klamidya, neonatal, kontakt lens ilişkili, şiddetli, tedaviye yanıtsız veya immünsüprese hastalarda düşünülür.

• Göz muayenesi: Kapak-kirpik hattı, konjonktiva, kornea ve ön kamarayı kapsamalıdır.

KONJONKTİVİT TEDAVİSİ

• Topikal antibiyotikler, ilk 2–5 günde klinik ve mikrobiyolojik remisyonu artırır (mutlak yarar küçük-orta düzeydedir; çoğu olgu kendini sınırlayıcıdır).

• Suni gözyaşı, soğuk kompres ve kapak hijyeni semptomları rahatlatır. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541034/?utm_source

• Kortikosteroid damlalar, kornea tutulumu/oftalmoloji önerisi yoksa verilmez.

• Hijyen ve izolasyon: El yıkama, havlu-makyaj malzemesi paylaşmama, kontakt lensi durdurma (tam iyileşme + 24–48 saat).

BAKTERİYEL KONJONKTİVİTTE ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ SEÇENEKLERİ

Tedavi süresi çoğu olguda 5–7 gün (bazı kaynaklar 7–10 gün) yeterlidir; semptomlar gerilese bile 48 saat daha sürdürmek nüksü azaltır.

ÖZEL DURUMLAR

Kontakt Lens İlişkili Olgular

• Psödomonas riski nedeniyle fluorokinolon damlalar (moksifloksasin/ofloksasin/siprofloksasin) tercih edilir.

• Lens kullanımını hemen bırakın, kutu-solüsyon değişimi ve lens eğitimi verin. EyeWiki

Gonokokkal Konjonktivit (hiperakut, pürülan)

• Sistemik tedavi zorunlu: Seftriakson 1 g IM tek doz + eşlik eden klamidya için azitromisin 1 g PO tek doz veya doksisiklin 100 mg PO 2×/gün 7 gün.

• Gözden serum fizyolojik irrigasyonu ve acil oftalmoloji değerlendirmesi. hopkinsguides.com

Klamidyal (Erişkin inklüzyon) Konjonktiviti

• Sistemik: Azitromisin 1 g PO tek doz veya doksisiklin 100 mg PO 2×/gün 7 gün; eş zamanlı cinsel temaslıların tedavisi ve taraması gerekir. Medscape

Akut Bakteriyel Konjonktivit (ABK) Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Akut bakteriyel konjonktivit nedir?

Akut bakteriyel konjonktivit, gözün konjonktiva tabakasının bakteriyel enfeksiyona bağlı ani inflamasyonudur.

• Belirtileri: Gözde kızarıklık, sulanma, batma/yanma ve sabahları kirpiklerde çapaklanma.

• En sık etkenler: Staphylococcus aureus, Streptococcus türleri, nadiren Haemophilus influenzae.

Anahtar kelimeler: göz enfeksiyonu, bakteriyel konjonktivit belirtileri

2. Akut bakteriyel konjonktivitin belirtileri nelerdir?

• Gözde kızarıklık ve hiperemi

• Mukopürülan akıntı ve sabah çapaklanması

• Kaşıntı, batma veya yanma hissi

• Hafif kapak ödemi

Kırmızı bayraklar (hemen göz doktoruna başvurun):

• Şiddetli ağrı veya görme azalması

• Fotofobi (ışığa hassasiyet)

• Kontakt lens ile gelişen enfeksiyon

• Gonokok veya klamidya şüphesi

3. Bakteriyel ve viral konjonktivit nasıl ayırt edilir?

• Bakteriyel konjonktivitte akıntı mukopürülan, gün boyu süren ve sabah kirpiklerde yapışma görülür.

• Viral konjonktivitte akıntı genellikle sulu, gözlerde kaşıntı ve kızarıklık daha hafif olur.

• Kesin ayırıcı tanı, gerekirse kültür veya PCR testi ile konur.

4. Akut bakteriyel konjonktivit nasıl tedavi edilir?

Genellikle kendiliğinden düzelir, ancak antibiyotik kullanımı iyileşmeyi hızlandırır ve bulaşmayı azaltır.

Tedavi yaklaşımları:

1. Topikal antibiyotik damlalar veya merhemler

   • Hafif-orta olgularda: Tobramisin, Netilmisin, Ofloksasin

   • Ağır olgularda: Saat başı damlatma veya doktor kontrolünde fluoroquinolonlar

2. Hijyen önlemleri

   • El yıkama, havlu/makyaj malzemesi paylaşmama, kontakt lens kullanımını durdurma

3. Suni gözyaşı ve soğuk kompres

   • Semptomları hafifletir ve göz yüzeyini rahatlatır

4. Kortikosteroid damla

   • Sadece kornea tutulumu varsa ve göz doktoru önerisiyle kullanılır

5. Kontakt lens kullanıyorsam ne yapmalıyım?

• Lens kullanımını derhal durdurun

• Lens kutu ve solüsyonunu değiştirin

• Psödomonas riski nedeniyle fluoroquinolon damlalar tercih edilir

• Lens kullanımı iyileşme tamamlanana kadar ertelenmelidir

6. Gonokok veya klamidya şüphesi varsa ne yapılmalı?

• Gonokok: Seftriakson 1 g IM tek doz + gerekirse azitromisin

• Klamidya: Azitromisin 1 g PO tek doz veya doksisiklin 100 mg PO 2×/gün 7 gün

• Acil oftalmoloji değerlendirmesi ve göz irrigasyonu gereklidir

7. Akut bakteriyel konjonktivitten korunmak için neler yapabilirim?

• El hijyenine dikkat edin

• Havlu ve makyaj malzemelerini paylaşmayın

• Kontakt lens temizliğine özen gösterin

• Enfekte kişilerle doğrudan temastan kaçının