Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID): Etiyolojisi, Tanısı, Tedavisi

Etiyoloji ve Klinik Bulgular

• En sık etkenler:

  • Neisseria gonorrhoeae

  • Chlamydia trachomatis

  • Anaeroblar ve vajinal flora (bakteriyel vajinozis eşlik edebilir)

• Klasik Klinik Triadı:

  • Pelvik ağrı

  • Servikal hareket ile ağrı

  • Ateş

• Ek klinik bulgular:

  • Alt abdominal hassasiyet

  • Mukopürülan servikal akıntı

  • Disparoni (ancak her disparoni servikal hassasiyete eşit değildir)

  • Hafif-orta vajinal kanama veya lekelenme

Not: PID tanısı kliniktir. Akut batın durumu (akut apandisit, over torsiyonu, ektopik gebelik vb.) ekarte edildikten sonra ampirik tedavi başlanabilir.

Tanısal Yaklaşım

Servikal hassasiyet vajinal tuşe ile saptanabilir. Akut batın yoksa kadın hastalıkları uzmanı görmeden de ampirik tedavi başlanabilir.

Tedavi Protokolleri (PID)

Hastaya Verilecek Öneriler

• Her tuvalet sonrası önden arkaya olacak şekilde yalnızca su ile temizlik yapılmalı.

• Genital bölge için kozmetik sabun, şampuan, deodorant, krem kullanılmamalı.

• Vajinal duş yapılmamalı. (Gusül esnasında vajinanın içinin yıkanmasının gerekmediği anlatılabilir.)

• Vajene pamuk ya da peçete yerleştirilmemeli.

• Günlük ped kullanmak yerine pamuklu iç çamaşırı tercih edilmeli, çamaşır sık değiştirilmelidir.

• Genital bölgedeki kıllar kısa tutulmalı ve hijyenik şekilde temizlenmelidir.

• Ek olarak 1 litre suya 10 damla nioli yağı damlatılarak hazırlanan su ile taharet alınabilir (semptomları azaltabilir).

Önemli Notlar (Klinisyen İçin)

• PID tanısı kliniktir. Erken tanı ve ampirik tedavi komplikasyonları (infertilite, ektopik gebelik, kronik pelvik ağrı) önler.

• Gebelik ekarte edilmeden tedavi başlanmamalıdır.

• Hastada akut batın bulguları varsa cerrahi patolojiler ekarte edilmelidir.

• Partner tedavisi de düşünülmelidir (gonore/klamidya).

• Kontrol muayenesi ve gerekirse kadın hastalıkları ve doğum uzmanına yönlendirme yapılmalıdır.

Kaynakça:

• CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021

• ACOG Practice Bulletin No. 202: Pelvic Inflammatory Disease

• UpToDate: “Treatment of pelvic inflammatory disease in adults and adolescents”

• Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Rehberi

Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pelvik inflamatuar hastalık (PID) nedir?

Pelvik inflamatuar hastalık (PID), kadın üreme organlarının (rahim, tüpler, overler) bakteriyel enfeksiyonudur. En sık cinsel yolla bulaşan mikroorganizmalarla gelişir ve erken tanı-tedavi edilmezse infertilite, ektopik gebelik ve kronik pelvik ağrıya yol açabilir.

PID’ye en sık neden olan mikroorganizmalar nelerdir?

PID’nin en yaygın etkenleri:

• Neisseria gonorrhoeae

• Chlamydia trachomatis

• Anaeroblar ve vajinal flora bakterileridir.
  Bakteriyel vajinozis sıklıkla eşlik edebilir.

PID’nin klasik belirtileri nelerdir?

PID’nin klasik klinik triadı:

• Pelvik ağrı

• Servikal hareketle ağrı

• Ateş
  Buna ek olarak alt abdominal hassasiyet, mukopürülan servikal akıntı, disparoni ve hafif vajinal kanama görülebilir.

PID tanısı nasıl konur?

PID tanısı çoğunlukla kliniktir.

• Fizik muayene: Servikal hassasiyet ve alt karın ağrısı değerlendirilir.

• Laboratuvar: CRP, tam kan sayımı, gebelik testi yapılır.

• Görüntüleme: Akut batın dışlanmalı, gerekirse ultrasonografi yapılmalıdır.
  Ektopik gebelik, over torsiyonu ve apandisit gibi durumlar ekarte edilmelidir.

PID ayaktan tedavi edilebilir mi?

Evet. Hafif ve orta şiddetteki PID olguları ayaktan tedavi edilebilir.
1. basamak tedavi rejimi:

• Seftiakson 1 g IM (tek doz)

• Doksisiklin 100 mg PO 2x1 (14 gün)

• Metronidazol 500 mg PO 2x1 (14 gün)

PID için hastaneye yatış ne zaman gerekir?

Aşağıdaki durumlarda hastaneye yatış önerilir:

• Ağır klinik tablo

• Gebelik

• Cerrahi patolojiden şüphe

• Oral tedaviye yanıtsızlık

Yatış tedavisi örneği:

• Klindamisin 900 mg IV 3x1 + Gentamisin (yükleme + 3x1)

PID’de alternatif tedavi seçenekleri nelerdir?

Alternatif tedavi protokolleri arasında:

• Azitromisin + Metronidazol

• Ampisilin-sulbaktam + Doksisiklin
  yer alabilir. Seçim klinik duruma ve olguya göre yapılmalıdır.

PID tanısı konan bir hastaya neler önerilir?

• Genital temizlik yalnızca su ile yapılmalı.

• Vajinal duş ve kozmetik ürünlerden kaçınılmalı.

• Günlük ped yerine pamuklu iç çamaşır tercih edilmeli.

• Partner tedavisi de düşünülmelidir.

• Kontrol muayenesi planlanmalıdır.

PID tanısında dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

• PID tanısı kliniktir, gecikmeden ampirik tedavi başlanmalıdır.

• Gebelik ekarte edilmeden antibiyotik verilmemelidir.

• Akut batın varsa cerrahi patolojiler mutlaka dışlanmalıdır.

• Partner değerlendirmesi ve tedavisi önemlidir.