Lateral Epikondilit (Tenisçi Dirseği)

Lateral epikondilit, halk arasında “tenisçi dirseği” olarak bilinir ve travma öyküsü olmayan hastalarda dirsek ağrısının en sık nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Genellikle önkol ekstansör kaslarının aşırı kullanımına bağlı gelişir.

Özellikle ekstansör carpi radialis brevis (ECRB) kasının lateral epikondile yapıştığı bölgede mikro yırtıklar ve tendinozis sonucu ortaya çıkar. El işçiliği, klavye kullanımı, tekrarlayan el bileği ve önkol hareketleri risk faktörleri arasında yer alır.

Epidemiyoloji ve Risk Faktörleri

• Yaş: 35–55 yaş arası daha sık

• Cinsiyet: Hafif erkek baskınlığı

• Meslek: Tekrarlayan el bileği ve önkol hareketleri gerektiren işler (tenis, marangozluk, kasaplık, bilgisayar kullanımı)

• Tekrarlayan kavrama ve yük kaldırma

• El bileği pronasyon/ekstansiyon hareketlerinin sık tekrar edilmesi

Klinik Bulgular

• Lateral kondilde palpasyon ile ağrı

• Dirence karşı el bileği ekstansiyonu sırasında lateral kondilde ağrı

• Özellikle kavrama gücü zayıflar, günlük aktiviteler ağrılı hale gelir

• Semptomlar genellikle yavaş başlar ve kronikleşebilir

Fizik Muayene ve Testler

• Maudsley Testi: Orta parmağın dirence karşı ekstansiyonu sırasında lateral kondilde ağrı

• Cozen Testi: Dirsek fleksiyonda, bilek pronasyonda ve el kapalı iken pasif veya aktif bilek ekstansiyonu yapılır; lateral kondilde ağrı pozitif testtir

• Palpasyon: Lateral epikondilde hassasiyet ve ödem

• Sinir muayenesi: Radial sinir fonksiyonları değerlendirilmelidir

Görüntüleme ve Ayırıcı Tanı

• Yeni başlayan, travma öyküsü olmayan vakalarda rutin radyolojik görüntüleme şart değildir; genellikle normaldir.

• Ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulmalıdır:

  • Okült lateral epikondil kırıkları

  • Radial tünel sendromu

  • Radiokapitellar osteoartrit

  • Triceps tendiniti

  • Distal biceps veya supinator kas tendon patolojileri

Lateral vs Medial Epikondilit Karşılaştırma Tablosu

Tedavi Yaklaşımı

Konservatif Tedavi (İlk basamak)

• Ağrıya yol açan hareketlerden ve ağır kavrama, kaldırma aktivitelerinden kaçınma

• Statik el bilek splinti kullanımı (özellikle gece)

• NSAİİ’ler: Oral veya lokal (topikal krem, jel)

• Buz uygulaması ve dinlenme

• Fizyoterapi: Germe ve eksantrik güçlendirme egzersizleri

İleri Tedavi Seçenekleri

• Kortikosteroid enjeksiyonu: Kısa süreli ağrı rahatlaması sağlar, ancak uzun dönemde tekrarlama riski vardır

• PRP (Platelet Rich Plasma) enjeksiyonları: Kronik tendinoziste etkinliği araştırılmaktadır

• Ultrason veya ESWT (Shockwave Therapy): Ağrıyı azaltabilir ve tendon iyileşmesini destekleyebilir

Cerrahi Tedavi (Nadir Gereken Durumlar)

• Konservatif tedaviye rağmen 6–12 ay süren ağrı ve fonksiyon kaybı

• Lateral epikondilektomi veya tendon debridmanı

Rehabilitasyon ve Takip

• Hafif aktiviteler ile erken mobilizasyon önerilir

• Egzersiz programı, eksantrik güçlendirme ve kavrama egzersizlerini içerir

• Çoğu hasta 6–12 hafta içinde semptomatik olarak iyileşir

• Tekrarlayan vakalarda uzun dönem takip ve ergonomik düzenlemeler şarttır

Kaynakça

1. Nirschl RP, Ashman ES. Elbow tendinosis/tennis elbow: clinical features, pathophysiology, and treatment. J Bone Joint Surg Am. 2003;85:2210–2222.

2. Coombes BK, Bisset L, Vicenzino B. Management of lateral elbow tendinopathy: systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2009;43:103–111.

3. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Clinical Practice Guideline on Management of Lateral Epicondylitis, 2020.

4. Smidt N, et al. Effectiveness of physiotherapy for lateral epicondylitis: a systematic review. Ann Rheum Dis. 2005;64:199–205.

5. Assendelft WJ, et al. Corticosteroid injections for lateral epicondylitis: a systematic review. BMJ. 2003;327:476.

6. Bisset L, et al. Eccentric exercises, physiotherapy and splints for lateral epicondylitis. Cochrane Database Syst Rev. 2011;9:CD003528.

Sık Sorulan Sorular (SSS) – Lateral Epikondilit (Tenisçi Dirseği)

1. Lateral epikondilit nedir?
Lateral epikondilit, önkol ekstansör kaslarının aşırı kullanımına bağlı olarak lateral epikondilde mikro yırtık ve tendinozis gelişmesi ile ortaya çıkan “tenisçi dirseği” olarak bilinen bir durumdur.

2. Kimlerde daha sık görülür?

• 35–55 yaş arası yetişkinler

• Tekrarlayan el ve bilek hareketleri yapan kişiler (tenis, marangozluk, bilgisayar kullanımı, kasaplık)

• El bileği ve önkolu sık kullanan meslek grupları

3. Lateral epikondilitin belirtileri nelerdir?

• Lateral kondilde ağrı ve hassasiyet

• Dirence karşı el bileği ekstansiyonu sırasında ağrı

• Kavrama gücünde azalma, günlük aktivitelerde ağrı

• Semptomlar genellikle yavaş başlar ve kronikleşebilir

4. Tanıda hangi testler kullanılır?

• Cozen Testi: Dirsek 90° fleksiyonda, bilek pronasyonda iken ekstansiyon; lateral kondilde ağrı pozitif

• Maudsley Testi: Orta parmağın dirence karşı ekstansiyonu; lateral kondilde ağrı

• Palpasyon: Lateral epikondilde hassasiyet

• Sinir muayenesi: Radial sinir fonksiyonları değerlendirilir

5. Ayırıcı tanıda hangi durumlar düşünülmelidir?

• Okült lateral epikondil kırıkları

• Radial tünel sendromu

• Radiokapitellar osteoartrit

• Triceps tendiniti

• Distal biceps veya supinator kas tendon patolojileri

6. Lateral ve medial epikondilit arasındaki farklar nelerdir?

7. Tedavi yaklaşımı nasıldır?
Konservatif (ilk basamak):

• Ağrıya yol açan hareketlerden kaçınma, ağır kavrama ve kaldırmalardan kaçınma

• Statik el bilek splinti (özellikle gece)

• NSAİİ’ler (oral veya topikal)

• Buz uygulaması ve dinlenme

• Fizyoterapi: Germe ve eksantrik güçlendirme

İleri Tedavi Seçenekleri:

• Kortikosteroid enjeksiyonu (kısa süreli rahatlama)

• PRP enjeksiyonu (kronik tendinoziste destek)

• Ultrason veya şok dalga tedavisi (ESWT)

Cerrahi Tedavi (nadir durumlar):

• 6–12 ay konservatif tedaviye rağmen devam eden ağrı

• Lateral epikondilektomi veya tendon debridmanı

8. Rehabilitasyon ve takip nasıldır?

• Hafif aktivitelerle erken mobilizasyon

• Egzersiz programı: Eksantrik güçlendirme ve kavrama egzersizleri

• Çoğu hasta 6–12 hafta içinde iyileşir

• Tekrarlayan vakalarda uzun dönem takip ve ergonomik düzenlemeler gerekir