Olekranon Kırıkları

Olekranon, ulnanın posterior kısmında yer alan çıkıntılı bir kemik yapıdır ve triseps kasının tüm başlarının tutunma noktasıdır. Dirsek fleksiyon ve ekstansiyonunda önemli rol oynar. Yüzeyel konumu nedeniyle direkt travmalara karşı oldukça hassastır.

Olekranon kırıkları genellikle:

• Direkt düşme veya darbe

• El üzerine düşme ve triseps kasının ani kasılmasıyla (transvers kırıklar)

oluşur.

Klinik Bulgular

• Dirsek arkasında lokal ağrı ve hassasiyet

• Palpasyonda kemik defekti

• Dirsek ekstansiyonunun kısıtlı veya imkânsız olması (tam kırıklarda tipik)

• Monteggia tipi kırıklarla birlikte olabilir; bu durumda radyal baş mutlaka değerlendirilmelidir

Triseps kas fonksiyon testi: Hasta, kolunu bir yüzeye yerleştirmiş şekilde dirseğini ekstansiyona getirmeye çalışır. Hareket kısıtlılığı ekstansör mekanizma yaralanmasını düşündürür.

Nörolojik muayene: Ulnar sinir, medial epikondil çevresinden yüzeyel geçtiği için duyu ve motor işlevler mutlaka kontrol edilmelidir.

Görüntüleme Yöntemleri

• AP ve lateral radyografi: Kırığın yeri, yer değiştirme ve eklem içi tutulum için

• Lateral grafi: Parçalanma ve eklem içi tutulum değerlendirmesinde kritik

• Karşı taraf grafisi: Fizis ile karışabilecek varyasyonların ayırt edilmesi

Mayo Sınıflandırması

• Tip I: Konservatif tedaviye uygundur

• Tip II–III: Genellikle cerrahi gerektirir

Ortopedik Konsültasyon Endikasyonları

• Açık kırıklar

• Vasküler hasar bulguları

• Sinir hasarı şüphesi

• Mayo Tip II ve III kırıklar

Stabil olmayan yapılar, tam ekstansiyon kaybı veya parçalanma durumunda anatomik redüksiyon hedeflenir.

Tedavi Yaklaşımı

Konservatif Tedavi (Mayo Tip I)

• Dirsek 45–90° fleksiyonda, nötral ön kol pozisyonunda posterior atelleme

• 3–4 hafta sonra uzun kol alçı

• Haftalık radyografik takip

• Fizik tedavi ile fonksiyonel rehabilitasyon

Cerrahi Tedavi (Mayo Tip II–III)

• Cerrahi öncesi geçici atelleme (tercihen 45° fleksiyon)

• Internal fiksasyon (T-plak, intramedüller vidalar, kirschner teller)

• Eklem stabilitesinin sağlanması

Yaşlı Hastalarda Tedavi Stratejileri

• Düşük fonksiyonel talebe sahip yaşlılarda konservatif tedavi tercih edilebilir

• Çalışmalarda cerrahi grubun ekstansiyon hareket açıklığı daha iyi, ancak genel fonksiyon skorları benzerdir

Rehabilitasyon ve Fonksiyonel Takip

• Cerrahi sonrası erken pasif hareketler önerilir (2–3 gün içinde)

• Aktif ekstansiyon ve güçlendirme: genellikle 4–6 hafta sonra

• Full fonksiyon ve iş/günlük aktiviteler: 8–12 hafta içinde

Kaynakça

1. Morrey BF, Askew LJ, Chao EY. A biomechanical study of normal functional elbow motion. J Bone Joint Surg Am. 1981;63:872–877.

2. O’Driscoll SW, Morrey BF. Olecranon fractures: surgical techniques and outcomes. Clin Orthop Relat Res. 1992;285:148–155.

3. Duckworth AD, et al. Olecranon fractures in adults: management and outcome. J Bone Joint Surg Br. 2012;94:839–845.

4. Ring D, Jupiter JB. Fractures of the olecranon in adults. Orthop Clin North Am. 2002;33:135–142.

5. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Clinical Practice Guideline: Management of Olecranon Fractures, 2021.

Sık Sorulan Sorular (SSS) – Olekranon Kırıkları

1. Olekranon kırığı nedir?
Ulnanın posterior çıkıntısında oluşan kırıklardır ve triseps kasının tüm başlarının tutunma noktasıdır. Dirsek fleksiyon ve ekstansiyonunda kritik rol oynar.

2. Yaralanma mekanizmaları nelerdir?

• Direkt düşme veya darbe

• El üzerine düşme ile triseps kasının ani kasılması (transvers kırıklar)

• Monteggia tipi kırıklarla birlikte görülebilir

3. Klinik bulgular nelerdir?

• Dirsek arkasında ağrı ve hassasiyet

• Palpasyonda kemik defekti

• Dirsek ekstansiyonunda kısıtlılık veya imkânsızlık

• Triseps fonksiyon testi ile ekstansör mekanizma değerlendirilir

• Ulnar sinir muayenesi mutlaka yapılmalıdır

4. Görüntüleme yöntemleri nelerdir?

• AP ve lateral radyografi: Kırığın yeri, yer değiştirme ve eklem içi tutulum

• Lateral grafi: Parçalanma ve eklem içi değerlendirme

• Karşı taraf grafisi: Varyasyonları ayırt etmek için

5. Mayo Sınıflandırması

• Tip I: Konservatif tedaviye uygundur

• Tip II–III: Genellikle cerrahi gerekir

6. Ortopedik konsültasyon endikasyonları

• Açık kırıklar

• Vasküler veya sinir hasarı şüphesi

• Mayo Tip II ve III kırıklar

• Stabil olmayan yapılar veya tam ekstansiyon kaybı

7. Tedavi yaklaşımı

Konservatif Tedavi (Mayo Tip I)

• Dirsek 45–90° fleksiyonda, nötral ön kol pozisyonunda posterior atelleme

• 3–4 hafta sonra uzun kol alçı

• Haftalık radyografik takip

• Fizik tedavi ile fonksiyonel rehabilitasyon

Cerrahi Tedavi (Mayo Tip II–III)

• Geçici atelleme (tercihen 45° fleksiyon)

• Internal fiksasyon (T-plak, intramedüller vidalar, Kirschner teller)

• Eklem stabilitesinin sağlanması

Yaşlı Hastalarda Strateji

• Düşük fonksiyonel talep varsa konservatif tedavi tercih edilebilir

• Cerrahi grupta ekstansiyon hareket açıklığı genellikle daha iyi, genel fonksiyon skorları benzerdir

Rehabilitasyon ve Fonksiyonel Takip

• Cerrahi sonrası pasif hareketler: 2–3 gün içinde

• Aktif ekstansiyon ve güçlendirme: 4–6 hafta

• Full fonksiyon ve günlük aktiviteler: 8–12 hafta