Orbital ve Periorbital Selülit Tedavisi

👁️ Periorbital ve Orbital Selülit • Periorbital (preseptal) selülit, enfeksiyonun orbital septumun önünde, göz kapağı ve çevre dokularla sınırlı olduğu enfeksiyondur. Özellikle çocuklarda sık görülür. • Lokal travma, böcek ısırığı, cilt enfeksiyonu veya komşu dokulardan yayılım sonrasında gelişebilir. • Orbital selülit ise enfeksiyonun orbital septumun arkasına geçtiği, görmeyi ve yaşamı tehdit edebilen ciddi bir enfeksiyondur. • Orbital selülit çocuklarda sıklıkla akut bakteriyel sinüzit, özellikle etmoid sinüzit komplikasyonu olarak gelişir.

🦠 Etkenler • Etkenler yaşa ve enfeksiyon kaynağına göre değişmekle birlikte başlıca S. aureus, S. pneumoniae ve diğer streptokoklardır. • Sinüzit kaynaklı olgularda anaerob bakteriler de etken olabilir. • H. influenzae tip b (Hib) aşılamasının yaygınlaşmasıyla Hib'e bağlı olgular belirgin şekilde azalmıştır.

🔍 Periorbital Selülit Bulguları • Tek taraflı göz kapağı ve göz çevresinde eritem, ödem, hassasiyet ve sıcaklık artışı görülebilir. • Göz kapağı ödemi belirgin olabilir; ancak göz açılabildiğinde görme keskinliği korunmuştur. • Göz hareketleri normal ve ağrısızdır. • Proptozis ve diplopi beklenmez.

🚨 Orbital Selüliti Düşündüren Bulgular • Ağrılı göz hareketleri • Göz hareketlerinde kısıtlılık (oftalmopleji) • Proptozis • Diplopi • Görme keskinliğinde azalma • Rölatif afferent pupilla defekti veya renkli görmede bozulma • Şiddetli baş ağrısı, toksik görünüm veya nörolojik bulgular • Bu bulgulardan herhangi birinin varlığı orbital tutulum açısından alarm bulgusu kabul edilmelidir.

⚠️ Komplikasyonlar • Orbital veya subperiosteal apse • Kavernöz sinüs trombozu • Optik sinir hasarı ve kalıcı görme kaybı • Menenjit • İntrakraniyal apse ve diğer intrakraniyal enfeksiyonlar

🏥 Acil Yaklaşım ve Sevk • Orbital selülit şüphesi acil durumdur. Hasta gecikmeden hastaneye sevk edilmeli ve pediatri ile göz hastalıkları tarafından değerlendirilmelidir. • Orbital tutulum düşünülen hastalarda kontrastlı orbital/sinüs BT veya uygun olgularda MRG gerekebilir. • Orbital selülit genellikle hastaneye yatırılarak intravenöz geniş spektrumlu antibiyotik ile tedavi edilir; apse veya tedaviye yanıtsızlık durumunda cerrahi drenaj gerekebilir. • Göz muayenesinin ödem nedeniyle güvenilir yapılamadığı veya periorbital-orbital selülit ayrımının yapılamadığı çocuklarda da hastane değerlendirmesi için eşik düşük tutulmalıdır.

💡 ASM / Acil Servis İçin Pratik Ayrım • Göz hareketleri normal + ağrısız + görme normal + proptozis yok → Periorbital selülit lehine • Ağrılı/kısıtlı göz hareketi, proptozis, diplopi veya görme kaybı → Orbital selülit kabul edilerek acil değerlendirme • Özellikle çocuklarda göz çevresindeki belirgin enfeksiyonlar basit bir cilt enfeksiyonu olarak değerlendirilmemeli; orbital tutulum mutlaka sorgulanmalıdır.