Sifiliz (Frengi): Tanısı, Tedavisi, Reçeteleri

Sifiliz, etkeni Treponema pallidum olan, genellikle cinsel yolla bulaşan, deri ve iç organları tutabilen kronik bir enfeksiyondur.
Gebelikte anneden bebeğe de bulaşabilir (konjenital sifiliz).

Edinsel Sifiliz

1. Primer Sifiliz

   • Bulaşmadan 3 ay içinde gelişir.

   • Şankr: Sert, ağrısız, soliter ülser, inokulasyon yerinde.

   • Bölgesel lenfadenopati (tesbih tanesi gibi, genellikle bilateral).

   • Şankr tedavi edilmezse 6-8 haftada skarsız iyileşir.

2. Sekonder Sifiliz

   • Şankr iyileştikten 4–10 hafta sonra ortaya çıkar.

   • En bulaşıcı dönemdir (septisemi).

   • Belirtiler: Ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı, myalji, tat kaybı.

   • Deri bulguları:

     • Maküller: Gövde ve ekstremitelerde, palmoplantar dahil, şeftali çiçeği renginde.

     • Papüller:

       • Sifiliz papülosa miliaris: Küçük, bakır kırmızısı, gövdede.

       • Sifiliz papülosa lentikularis: Mercimek-büyüklüğünde, gövde ve ekstremiteler.

       • Sifiliz papülosa numularis: Daha büyük, yuvarlak/oval papüller, genital bölgede erode veya hipertrofik olabilir.

   • Özel bulgular: Alopesi (güve yeniği tarzı), postlezyonel hipo/hiperpigmentasyon, bilateral epitroklear LAP.

   • Göz, böbrek, kalp ve kas-eklem tutulumu görülebilir.

3. Latent Sifiliz

   • Sekonder lezyonlar kaybolduktan sonra belirti yoktur.

   • Serolojik testler pozitiftir.

   • İlk 1 yıl: Erken latent, sonrası: Geç latent.

4. Tersiyer Sifiliz

   • Tedavi edilmeyenlerde, enfeksiyon sonrası 5–20 yıl içinde.

   • Kardiyak tutulum, gom, kemik/akciğer/testis lezyonları.

5. Nörosifiliz, Oküler ve Otosifiliz

   • Sifilizin herhangi bir döneminde görülebilir.

   • Erken dönemde kranial sinir disfonksiyonu, menejit, inme.

   • Geç dönemde tabes dorsalis, parezi, kalıcı görme/işitme kaybı.

Konjenital Sifiliz

1. Erken Konjenital (0–2 yaş)

   • Mukoid/pürülan burun akıntısı

   • Semer burun deformitesi

   • Palmoplantar makül-papüller, kondiloma lata, müköz yamalar

   • Hepatosplenomegali, anemi, trombositopeni, nörosifiliz

2. Geç Konjenital (>2 yaş)

   • İnterstisyel keratit, Hutchinson dişleri

   • Tedaviye yanıtsız, enfeksiyöz değildir

Sifiliz Tanısı

Non-Treponemal Testler

• VDRL, RPR, TRUST

• Tarama testidir, şüpheli durumda 2 hafta arayla tekrarlanabilir.

• Tedavi yanıtını ve hastalık aktivitesini izler.

Treponemal Testler

• TPHA, MHA-TP, FTA-ABS, TP-EIA

• Konfirmasyon testidir, duyarlılık ve özgüllükleri yüksektir.

• Tedavi sonrası da pozitif kalabilir.

Sifiliz Tedavisi

Primer / Sekonder / Erken Latent Sifiliz

• İlk seçenek: Depo penisilin G 2.4 mU, IM, tek doz

• Alternatifler:

  • Seftriakson 1 gr/gün, IM/IV, 10 gün

  • Doksisiklin 2x100 mg, 14 gün

  • Tetrasiklin 4x500 mg, 14 gün

Geç Latent Sifiliz

• İlk seçenek: Depo penisilin G 2.4 mU, IM, 1’er hafta ara ile 3 doz

• Alternatifler: Doksisiklin 2x100 mg veya Tetrasiklin 4x500 mg, 28 gün

Nörosifiliz / Oküler / Otosifiliz / Konjenital Sifiliz

• IV kristalize penisilin ile hastane ortamında tedavi

Önemli Notlar

• Primer, sekonder veya erken latent dönemdeki hastanın son 90 gün içinde cinsel temasta bulunduğu partnerleri tedavi edilmelidir.

• Konjenital sifilizli hastanın anne ve babası da tetkik ve tedavi edilmelidir.

• Sifiliz tespit edilen hastalar, diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından da taranmalıdır.

• Tedavi cevabı için dermatoloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanı takip etmelidir.

Sfiliz hastalığı dermatoloji branşında da anlatılmıştır. Oradan da okuyabilir, reçetelerine göz atabilirsiniz..

https://recetemiz.net/dermatoloji/sifiliz-frengi/bilgi

Sifiliz (Frengi) – Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Sifiliz nedir?

• Etkeni Treponema pallidum olan, genellikle cinsel yolla bulaşan kronik bir enfeksiyondur.

• Gebelikte anneden bebeğe de bulaşabilir (konjenital sifiliz).

2. Sifiliz hangi formlarda görülür?

1. Edinsel Sifiliz

   • Primer: Şankr (sert, ağrısız ülser), bölgesel lenfadenopati. Şankr tedavi edilmezse 6–8 haftada skarsız iyileşir.

   • Sekonder: Şankr iyileştikten 4–10 hafta sonra ortaya çıkar. Ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı, myalji, tat kaybı. Deri bulguları: makül, papül, alopesi, palmoplantar döküntü.

   • Latent: Belirti yok, serolojik testler pozitif. Erken latent (<1 yıl), geç latent (>1 yıl).

   • Tersiyer: Tedavi edilmeyenlerde 5–20 yıl sonra; kardiyak, kemik, göm (gummalar) lezyonları.

   • Nörosifiliz / Oküler / Otosifiliz: Her dönemde görülebilir; erken dönemde kranial sinir disfonksiyonu, menejit, inme; geç dönemde tabes dorsalis, parezi, kalıcı görme/işitme kaybı.

2. Konjenital Sifiliz

   • Erken (0–2 yaş): Mukoid/pürülan burun akıntısı, semer burun deformitesi, palmoplantar makül-papüller, hepatosplenomegali, anemi, trombositopeni, nörosifiliz.

   • Geç (>2 yaş): İnterstisyel keratit, Hutchinson dişleri, enfeksiyöz değil.

3. Sifiliz tanısı nasıl konur?

3.1 Non-Treponemal Testler

• VDRL, RPR, TRUST

• Tarama testi, şüpheli durumlarda 2 hafta arayla tekrarlanabilir.

3.2 Treponemal Testler

• TPHA, MHA-TP, FTA-ABS, TP-EIA

• Konfirmasyon testi; tedavi sonrası pozitif kalabilir.

3.3 Sonuçların yorumu

4. Sifiliz tedavisi

4.1 Primer / Sekonder / Erken Latent

• İlk seçenek: Depo penisilin G 2.4 mU, IM, tek doz

• Alternatifler:

  • Seftriakson 1 gr/gün, IM/IV, 10 gün

  • Doksisiklin 2x100 mg, 14 gün

  • Tetrasiklin 4x500 mg, 14 gün

4.2 Geç Latent

• İlk seçenek: Depo penisilin G 2.4 mU, IM, 1’er hafta ara ile 3 doz

• Alternatif: Doksisiklin 2x100 mg veya Tetrasiklin 4x500 mg, 28 gün

4.3 Nörosifiliz / Oküler / Otosifiliz / Konjenital

• IV kristalize penisilin ile hastane ortamında tedavi

5. Partner ve aile taraması

• Primer, sekonder veya erken latent dönemdeki hastaların son 90 gün içinde cinsel temasta bulunduğu partnerleri tedavi edilmeli.

• Konjenital sifilizli hastanın anne ve babası tetkik ve tedavi edilmeli.

• Sifiliz tanısı alan hastalar diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından da taranmalı.

6. Takip ve tedavi yanıtı

• Dermatoloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanı takibi önerilir.

• Non-treponemal testler tedavi yanıtını ve hastalık aktivitesini izler.