Düşük Riskli Pulmoner Emboli: Ayaktan Tedavi Algoritması

DÜŞÜK RİSKLİ PULMONER EMBOLİ Tanım: Hemodinamik olarak stabil olan, sağ ventrikül (RV) disfonksiyonu veya hipotansiyon bulgusu bulunmayan hastalardır.

ANTİKOAGÜLAN TEDAVİ • Kanama riski yüksek olmayan hastalarda antikoagülan tedavi önerilir. • Antikoagülanlar, yeni emboli oluşumunu engeller ve PE’ye bağlı ölümleri azaltır. • Tedavi edilmeyen PE’de ölüm oranı %30’a kadar çıkabilirken, tedavi edilenlerde bu oran %2-11’e düşmektedir. 🔸 İlk ilaç seçimi ve tedavi süresi genellikle en az 3 ay**dır.

Subsegmental PE (SSPE) Olan Hastalar Tanım: BT anjiyografi ile saptanan, küçük dallarda izole emboliler. 🔹 SSPE'nin Tedavisi • Çoğu SSPE hastasına antikoagülan tedavi uygulanmalıdır. • Özellikle emboli nedeninin bulunmadığı, aktif kanser veya immobilite gibi kalıcı risk faktörlerinin olduğu, birden fazla defekt saptanan, belirgin semptomları olan ya da sınırlı kardiyopulmoner rezervi bulunan hastalarda tedavi mutlaka verilmelidir. • Tedavi süresi genellikle en az 3 ay olarak planlanır.

Takipli gözlem (antikoagülan verilmemesi), yalnızca düşük riskli ve seçilmiş hastalarda düşünülebilir: • Tek küçük defekt varlığı • Alt ekstremite DVT'sinin olmaması • Normal D-dimer • Klinik gözlem ile yakın takip imkânı olması durumlarında antikoagülan vermeden hasta ayaktan takip edilebilir.

Ayaktan Antikoagülan Tedavi (Evde Tedavi) Bazı düşük riskli PE hastalarında antikoagülan tedavi hastaneye yatırılmadan başlanabilir. Bu hastalar aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır: • PESI sınıf I–II veya sPESI skoru = 0 • Oksijen ihtiyacı yok • Ciddi ağrı için narkotik analjezik ihtiyacı yok • Solunum sıkıntısı yok • Nabız ve tansiyon normal • Yakın zamanda kanama öyküsü yok • Ciddi komorbidite yok (örn. ileri evre KOAH, karaciğer veya böbrek yetmezliği) • Sosyal destek iyi, ilaç erişimi var • Eşlik eden derin ven trombozu yok Not: Uygun hastalarda rivaroksaban gibi direkt oral antikoagülanlar ile ayaktan tedavi güvenli ve etkilidir.